Operacja (mastektomia lub zabieg oszczędzający) to dopiero połowa sukcesu. Drugą połową jest prawidłowe zagojenie się rany. Wielu pacjentek myśli o bliźnie tylko w kategoriach estetycznych („czy będzie ładna?”), ale w onkologii ważniejsza jest jej funkcja.
Zła, twarda blizna może „przykleić się” do mięśni klatki piersiowej, ograniczając ruch ręki i powodując ból przy sięganiu po kubek czy czesaniu się. Aby temu zapobiec, musisz działać w odpowiedniej kolejności.
Etap 1: Gojenie (0-4 tygodnie) – Czas na „Nie dotykać”
W pierwszych tygodniach Twoim celem jest zamknięcie rany.
- Co robić: Dbaj o higienę, odkażaj (np. Octeniseptem), zmieniaj opatrunki.
- Czego NIE robić: Nie mocz rany w wannie (tylko szybki prysznic), nie zdrapuj strupków, nie smaruj żadnymi kremami ani maściami na blizny!
- Dlaczego? Dopóki na ranie są szwy lub strupki, jest to „wrota zakażenia”. Wprowadzenie tam maści lub silikonu może wywołać infekcję i rozejście się brzegów rany.
Etap 2: Silikon (Od momentu odpadnięcia strupka)
Gdy rana jest całkowicie zagojona (nie ma sączenia, strupek odpadł, szwy zdjęte), wchodzimy w fazę przebudowy kolagenu. To czas na terapię silikonową.
Silikon to złoty standard w leczeniu blizn. Działa poprzez okluzję – tworzy na skórze barierę, która zatrzymuje wilgoć i zwiększa temperaturę blizny. To sygnał dla organizmu: „Nie produkuj nadmiaru kolagenu”. Dzięki temu blizna jest płaska i blada.
Co wybrać: Plaster czy Żel?
- Plastry silikonowe: Najlepsze na długie, płaskie blizny (np. po mastektomii). Działają 24h na dobę i dodatkowo chronią bliznę przed ocieraniem o biustonosz. Można je myć i używać wielokrotnie.
- Żele silikonowe: Lepsze w miejscach trudnych, ruchomych (np. pod pachą) lub widocznych (np. po operacji oszczędzającej przy brodawce). Szybko wysychają, tworząc niewidzialny „film”.
Wskazówka: Terapię silikonową stosuje się przez minimum 3-6 miesięcy. Bądź cierpliwa.
Etap 3: Mobilizacja (Masaż) – Kiedy i jak?
Smarowanie kremem to nie mobilizacja. Mobilizacja to mechaniczne „odklejanie” skóry od tkanek, które są głębiej.
Kiedy zacząć? Najbezpieczniej: ok. 4-6 tygodni po operacji, gdy blizna jest już mocna.
- Test: Jeśli przy delikatnym pociągnięciu skóry czujesz ból lub widzisz, że blizna się „rozchodzi” – czekaj.
Jak to robić? Technika dla pacjentki: Mobilizację wykonuj „na sucho” (bez oliwki, żeby palce się nie ślizgały) lub z odrobiną żelu.
- Chwyt fałdu: Chwyć bliznę między kciuk a palec wskazujący i delikatnie unieś ją do góry (odciągnij od żeber).
- Rolowanie: Próbuj przesuwać ten fałd wzdłuż blizny, jakbyś rolowała koralik pod skórą.
- Zygzak: Połóż dwa palce na bliźnie i przesuwaj skórę góra-dół oraz na boki, w poprzek blizny.
- Cel: Blizna powinna być luźna i przesuwać się swobodnie jak zdrowa skóra na dłoni, a nie być „przybetonowana” do klatki piersiowej.
Uwaga na „sznury” pod pachą (AWS)
Jeśli podczas ćwiczeń lub masażu czujesz pod pachą lub na wewnętrznej stronie ramienia napiętą, bolesną strunę (jakbyś miała naciągniętą żyłkę gitarową) – to Zespół Sznura Pachowego (AWS – Axillary Web Syndrome).
- To zapalenie naczyń chłonnych po usunięciu węzłów.
- Nie rozciągaj tego na siłę! Może to doprowadzić do pęknięcia naczynia. W tym przypadku konieczna jest wizyta u fizjoterapeuty, który bezpiecznie „rozmasuje” te zrosty.
W pigułce – co musisz zapamiętać?
- Strupki: Dopóki są, nie nakładaj niczego poza środkiem odkażającym.
- Silikon: Startuj natychmiast po wygojeniu. To najlepsza ochrona przed bliznowcem.
- Ruch: Blizna musi się ruszać. Jeśli jest sztywna, będzie blokować rękę.
- Regularność: Masuj bliznę codziennie przez 5-10 minut (np. podczas oglądania TV).
Twój ruch na dziś: Podejdź do lustra i sprawdź stan swojej rany. Jeśli strupki już odpadły, a Ty jeszcze nie masz plastrów silikonowych, zamów je w aptece internetowej lub kup stacjonarnie. To inwestycja w wygląd i sprawność Twojej piersi.
