L4 i Kod „B”: Dlaczego przy raku zwolnienie jest płatne 100%? (Mit czy Prawda?)

To jest jeden z najczęstszych mitów finansowych, z którym zderzają się pacjenci onkologiczni. Wyjaśnijmy to raz na zawsze, bo od tego zależy Twój domowy budżet w trakcie choroby.

Oto brutalna prawda: Sam fakt zachorowania na raka NIE daje automatycznie prawa do 100% płatnego zwolnienia.

W polskim systemie (ZUS) choroba nowotworowa jest traktowana finansowo tak samo jak grypa czy złamana noga – przysługuje za nią 80% wynagrodzenia.

Skąd więc pytanie o Kod „B”? Wyjaśnijmy to krok po kroku.

1. Co oznacza Kod „B”? (To nie jest kod „Rak”)

Na zwolnieniu lekarskim (e-ZLA) lekarz może wpisać różne kody literowe (A, B, C, D, E). Kod „B” oznacza CIĄŻĘ (nie chorobę przewlekłą/ciężką).

• Jeśli jesteś w ciąży i zachorujesz (na cokolwiek – od przeziębienia po nowotwór), lekarz wpisuje kod „B”. Wtedy (i tylko wtedy!) przysługuje Ci 100% zasiłku chorobowego.
• Jeśli NIE jesteś w ciąży, a chorujesz na raka – kod „B” Cię nie dotyczy. Twoje zwolnienie będzie płatne 80%.

Wyjątek: 100% płatne zwolnienie przy raku przysługuje tylko w rzadkich przypadkach, gdy nowotwór zostanie uznany za chorobę zawodową (np. rak płuc u górnika, międzybłoniak u pracownika azbestu). To wymaga jednak długiej drogi prawnej i orzecznictwa.

2. Inne kody, które mylą pacjentów

• Kod „D”: Oznacza gruźlicę. Przy gruźlicy zasiłek jest płatny 100% i trwa dłużej (270 dni). Niestety, rak nie ma swojego „literowego” kodu w tym systemie.
• Kod ICD-10 (np. C50): To kod medyczny choroby (np. C50 to nowotwór złośliwy piersi). Ten kod widzi ZUS i lekarz, ale nie widzi go Twój pracodawca (dla ochrony RODO). Kod ICD-10 nie zmienia wysokości wypłaty na 100%.

3. Ile pieniędzy dostaniesz? (Matematyka ZUS)

Przy chorobie onkologicznej (bez ciąży i wypadku w pracy) dostajesz:

• 80% podstawy wymiaru: To średnia z Twoich zarobków z ostatnich 12 miesięcy.
• Ważne: Przez pierwsze 33 dni w roku płaci pracodawca (Wynagrodzenie chorobowe), a od 34. dnia płaci ZUS (Zasiłek chorobowy). Stawka jest ta sama – 80%.

4. Jak sprawdzić, co wpisał lekarz? (Instrukcja)

Nie musisz prosić lekarza o wydruk. Wszystko sprawdzisz w telefonie lub komputerze.

Opcja A: IKP (Internetowe Konto Pacjenta) – Najłatwiej

1. Zaloguj się na pacjent.gov.pl.
2. Wejdź w zakładkę „Zwolnienia”.
3. Zobaczysz listę wystawionych e-ZLA. Kliknij „Szczegóły”.
4. Sprawdź pole „Kod literowy”. Jeśli jest puste – to standardowe zwolnienie (80%). Jeśli jest tam „B” – masz 100% (ciąża).

Opcja B: PUE ZUS (e-ZUS) – Bardziej szczegółowo

1. Zaloguj się do PUE ZUS.
2. Wybierz zakładkę „Ubezpieczony” (lub „Świadczeniobiorca”).
3. Z menu po lewej wybierz „Zaświadczenia lekarskie”.
4. Tam zobaczysz wszystkie swoje zwolnienia i kody.

5. Co widzi Twój szef? (Prywatność)

To ważne dla Twojego komfortu psychicznego.

• Pracodawca WIDZI: Okres zwolnienia (od kiedy do kiedy) i ewentualnie kody literowe, które wpływają na wypłatę (np. kod „B” widać, bo szef musi wiedzieć, żeby wypłacić 100%).
• Pracodawca NIE WIDZI: Kodu numerycznego choroby (ICD-10). Nie widzi, że masz raka. Widzi tylko, że jesteś „chora”.
  • Uwaga: Jeśli lekarz wystawi zwolnienie od psychiatry, szef też nie widzi, że to od psychiatry (chyba że sprawdzi pieczątkę lekarza, jeśli dostarczysz wydruk papierowy – dlatego lepiej polegać na systemie elektronicznym).

6. Pułapka „182 dni” – Co potem?

Skoro zasiłek przy raku to 80%, musisz też pamiętać o limicie czasu.

• Na zasiłku chorobowym możesz być maksymalnie 182 dni (ok. pół roku).
• Leczenie onkologiczne trwa zazwyczaj dłużej.
• Co robić? Na 6 tygodni przed końcem tych 182 dni, musisz złożyć wniosek o Świadczenie Rehabilitacyjne.
  • Jest ono płatne 90% podstawy przez pierwsze 3 miesiące, a potem 75%. Pozwala chorować legalnie przez kolejne 12 miesięcy.

W pigułce – co musisz zapamiętać?

• Mit 100%: Rak to niestety „tylko” 80% wynagrodzenia (chyba że jesteś w ciąży – Kod B).
• Sprawdź: Zaloguj się na IKP, by zobaczyć, czy zwolnienie jest wystawione poprawnie.
• Budżet: Przygotuj się na to, że Twoje dochody spadną o 20% w trakcie leczenia. Warto przejrzeć domowy budżet i ubezpieczenia prywatne (często wypłacają jednorazowe świadczenie za diagnozę „ciężkie zachorowanie”, co pokrywa tę różnicę).

Twój ruch na dziś: Zaloguj się na swoje konto IKP (pacjent.gov.pl). Sprawdź historię swoich zwolnień. Jeśli jesteś w ciąży i chorujesz, a lekarz nie wpisał kodu „B” – musisz to natychmiast skorygować, bo tracisz 20% pensji! Jeśli nie jesteś w ciąży – 80% jest kwotą prawidłową.