Karta DiLO (Zielona Karta): Jak ją założyć u lekarza rodzinnego i dlaczego przyspiesza kolejki?

Karta DiLO (Karta Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego) to w polskim systemie zdrowia bilet wstępu na szybką ścieżkę. Choć potocznie wciąż nazywana jest „Zieloną Kartą” (kiedyś była drukowana na zielonym papierze), dziś jest to zwykły, kilkustronicowy wydruk z komputera. Nie daj się zwieść niepozornemu wyglądowi – ten papier ma potężną moc.

Dla pacjenta z podejrzeniem raka, karta DiLO jest różnicą między czekaniem na tomografię 3 miesiące (tryb zwykły), a czekaniem 1-2 tygodnie (tryb onkologiczny).

Dlaczego DiLO działa jak „VIP Pass”? (Mechanizm przyspieszenia)

Wielu pacjentów pyta: „Dlaczego ten papierek sprawia, że nagle są dla mnie terminy?”. To nie magia, to ekonomia i prawo.

1. Zniesienie limitów (NFZ płaci za wszystko): W normalnym leczeniu szpitale mają limity (kontrakty) – mogą przyjąć tylko określoną liczbę pacjentów, bo za nadprogramowych NFZ nie zapłaci. W przypadku pacjenta z kartą DiLO limity nie istnieją. Szpital dostanie pieniądze za każde badanie i zabieg wykonany u Ciebie, i to szybciej. Dlatego placówkom opłaca się przyjąć Cię bez kolejki.
2. Ustawowe terminy: Prawo narzuca sztywne ramy czasowe. Diagnostyka wstępna nie powinna trwać dłużej niż 28 dni, a diagnostyka pogłębiona (określenie typu nowotworu i stadium) – kolejne 21 dni. Choć w praktyce bywa różnie, szpitale są rozliczane z tempa diagnostyki.
3. Koordynator: Karta DiLO gwarantuje Ci opiekę Koordynatora Leczenia Onkologicznego. To osoba (zazwyczaj pracownik administracyjny szpitala), która „prowadzi Cię za rękę” – umawia terminy badań, pilnuje konsylium i dba, by dokumenty przepływały sprawnie.

Jak założyć kartę u lekarza rodzinnego (POZ)?

Lekarz rodzinny jest najczęstszym „wystawcą” karty DiLO. Nie musisz mieć pewności, że to rak – wystarczy uzasadnione podejrzenie.

Krok 1: Wizyta z konkretnym objawem

Idziesz do lekarza z niepokojącym sygnałem (guzek w piersi, chrypka trwająca miesiąc, krew w kale, gwałtowna utrata wagi).

• Ważne: Lekarz rodzinny nie potrzebuje wyniku biopsji ani tomografii, by wystawić kartę. Wystarczy mu jego wiedza, badanie fizykalne i podstawowe wyniki (np. morfologia, USG).

Krok 2: Wywiad i badanie

Lekarz musi wpisać w systemie uzasadnienie. Zapyta o objawy, czas ich trwania i historię raka w rodzinie. Może zlecić szybkie badania wstępne (np. morfologię, RTG płuc, USG jamy brzusznej), aby potwierdzić swoje podejrzenia.

Krok 3: Magiczne słowo „Podejrzenie”

Jeśli lekarz uzna, że istnieje ryzyko nowotworu złośliwego, wystawia kartę DiLO z kodem rozpoznania (ICD-10).

• Uwaga: Nie musisz iść do onkologa, by założyć kartę! Lekarz POZ ma do tego pełne uprawnienia.

Krok 4: Wydruk

Dostajesz do ręki 2-3 strony wydruku z unikalnym numerem. To Twoja własność. Od tej pory, dzwoniąc do przychodni specjalistycznej lub szpitala, pierwsze zdanie, jakie wypowiadasz, to: „Mam kartę DiLO”.

Kiedy lekarz może odmówić wystawienia karty?

Karta DiLO jest przeznaczona dla pacjentów z podejrzeniem nowotworu złośliwego. Lekarz nie wystawi jej, jeśli:

1. Zmiana jest ewidentnie łagodna (np. tłuszczak, zwykła torbiel prosta w nerce widoczna na USG).
2. Chcesz „tylko się przebadać profilaktycznie”. DiLO nie służy do badań przesiewowych (check-upów), ale do diagnozowania konkretnych zmian chorobowych.

Co robić, gdy masz już kartę? (Ścieżka pacjenta)

1. Rejestracja: Dzwonisz do poradni onkologicznej lub chirurgicznej. Mówisz o karcie DiLO. Termin powinien być wyznaczony zazwyczaj w ciągu 2 tygodni.
2. Diagnostyka Wstępna: Lekarz specjalista potwierdza lub wyklucza nowotwór (np. biopsja, mammografia).
3. Diagnostyka Pogłębiona: Jeśli to rak, lekarz określa, jak bardzo jest zaawansowany (TK, rezonans, PET).
4. Konsylium: To kluczowy moment. Zbiera się zespół (onkolog, chirurg, radioterapeuta) i wspólnie decydują o planie leczenia. Wynik konsylium jest wpisywany do karty DiLO.

Najczęstsze pytania

• Czy mogę wyrobić kartę u specjalisty? Tak. Jeśli chodzisz prywatnie do ginekologa lub gastrologa i on znajdzie coś niepokojącego, może wystawić kartę DiLO (jeśli ma kontrakt z NFZ) lub skierować Cię do onkologa, który ją wystawi.
• Czy karta traci ważność? Nie, jest ważna do zakończenia leczenia. Zostaje zamknięta dopiero po wyleczeniu (przejściu pod nadzór po leczeniu) lub gdy okaże się, że to jednak nie był rak.
• Zgubiłam kartę – co teraz? To nie problem. Karta istnieje w systemie elektronicznym. Każdy lekarz lub koordynator może Ci wydrukować duplikat.

W pigułce – co musisz zapamiętać?

• Nie zwlekaj: Karta DiLO to Twoje prawo do szybkiego leczenia.
• POZ wystarczy: Nie szukaj onkologa na własną rękę, zacznij od lekarza rodzinnego.
• Podejrzenie: Karta jest wydawana na podstawie podejrzenia, a nie pewności.
• Opiekun: Dzięki karcie zyskujesz Koordynatora, który pomoże Ci w biurokracji.

Twój ruch na dziś: Jeśli masz objawy, które Cię niepokoją, lub guzek, który nie znika – umów się do lekarza rodzinnego jeszcze w tym tygodniu. Podczas wizyty zapytaj wprost: „Panie doktorze, czy w tym przypadku zasadne jest wystawienie karty DiLO, aby przyspieszyć diagnostykę?”.

Treści zawarte w serwisie mają charakter informacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. Wszelkie decyzje dotyczące ścieżki diagnostycznej podejmuje lekarz na podstawie badania.