Wielu pacjentek myśli, że peruka czy proteza to zakup „raz na całe leczenie”. To błąd. Te przedmioty się zużywają, a NFZ przewiduje ich cykliczną wymianę.
System działa na zasadzie „okresów użytkowania”.
Żelazna zasada: „Rok” to nie kalendarz!
To najważniejsza rzecz do zapamiętania. W NFZ rok to 12 miesięcy od daty ostatniego zrealizowanego zlecenia (odbioru), a nie rok kalendarzowy (od 1 stycznia).
- Przykład: Jeśli odebrałaś perukę 15 listopada 2025, to kolejne dofinansowanie przysługuje Ci dopiero 15 listopada 2026, a nie 1 stycznia 2026.
- System e-ZWM (elektroniczny system zleceń) zablokuje wystawienie nowego wniosku choćby dzień wcześniej.
1. Peruka (Kod P.109) – Co roku nowa fryzura
Dla kobiet w trakcie chemioterapii lub trwale łysiejących.
- Jak często: Raz na 12 miesięcy.
- Limit finansowy (od 2024 r.): NFZ pokrywa 100% do limitu 350 zł.
- Matematyka:
- Kupujesz perukę syntetyczną za 350 zł -> Płacisz 0 zł.
- Kupujesz perukę lepszej jakości za 1000 zł -> NFZ daje 350 zł, Ty dopłacasz 650 zł.
- Ważne: Jeśli Twoje leczenie trwa długo (np. nawrót, chemioterapia metronomiczna), masz prawo wymieniać perukę co roku. Syntetyki szybko się niszczą (mechacą od kołnierza), więc korzystaj z tego prawa.
2. Proteza piersi (Kod P.110) – Co 2 lata
Dla amazonek po mastektomii (jedno- lub obustronnej). Dotyczy ostatecznych protez silikonowych (nie tych lekkich, „wacianych” po operacji).
- Jak często: Raz na 2 lata.
- Limit finansowy (od 2024 r.): NFZ pokrywa 100% do limitu 350 zł (na jedną pierś).
- Matematyka:
- Dobra proteza silikonowa kosztuje ok. 400-600 zł. NFZ daje 350 zł, resztę dopłacasz.
- Skrócenie terminu: Jeśli Twoja sylwetka drastycznie się zmieniła (np. schudłaś 20 kg po chemii lub przytyłaś na hormonach) i proteza przestała pasować, lekarz może wystawić zlecenie przed upływem 2 lat z uzasadnieniem medycznym (zmiana fizyczna).
3. Gorset protetyczny / Biustonosz (Kod P.111) – Co roku
To najczęściej zapominany przywilej! Każdej kobiecie po mastektomii należy się dofinansowanie do specjalistycznego biustonosza z kieszonkami na protezę.
- Jak często: Raz na 12 miesięcy.
- Limit finansowy: NFZ pokrywa 100% do limitu 90 zł.
- Rzeczywistość: Specjalistyczne biustonosze kosztują zazwyczaj 150-250 zł. Dofinansowanie traktuj jako „kupon rabatowy” o wartości 90 zł.
4. Proteza tymczasowa (Kod P.110.00) – Po operacji
To tzw. „wata” lub „primo” – lekka, tekstylna proteza, którą nosisz w pierwszych tygodniach po operacji, zanim zagoją się blizny.
- Kiedy: Jednorazowo, zaraz po zabiegu.
- Limit: 100% do kwoty 120 zł.
- Ważne: Pobranie tej protezy nie blokuje Ci prawa do pobrania protezy silikonowej (stałej) w późniejszym terminie. To dwa osobne limity.
Tabela Szybkiego Dostępu (Ściąga 2026)
| Przedmiot | Kod NFZ | Jak często? | Ile daje NFZ? (Limit) |
| Peruka | P.109 | Co 12 miesięcy | 350 zł |
| Proteza piersi | P.110 | Co 2 lata | 350 zł (za sztukę) |
| Biustonosz | P.111 | Co 12 miesięcy | 90 zł |
| Rękaw uciskowy* | P.115 | Co 12 miesięcy | 70-100% (zależnie od typu) |
*Rękaw uciskowy (profilaktyka obrzęku limfatycznego) – jeśli masz obrzęk, przysługuje Ci dopłata do wyrobów płaskodzianych lub okrągłodzianych.
Jak załatwić „E-zlecenie”? (Koniec z bieganiem do NFZ)
Zapomnij o pieczątkach i kolejkach w oddziale NFZ. Teraz wszystko dzieje się cyfrowo.
- Lekarz: Podczas wizyty (u onkologa, chirurga, a nawet lekarza rodzinnego – tak, POZ może wystawić kontynuację zlecenia!) poproś o wypisanie zlecenia na zaopatrzenie ortopedyczne.
- System: Lekarz wpisuje wniosek w komputer. System od razu weryfikuje, czy minął termin (czy należy Ci się nowa sztuka).
- Numer: Dostajesz unikalny numer zlecenia (często przychodzi SMS-em lub jako wydruk z kodem kreskowym).
- Sklep: Z tym numerem idziesz prosto do sklepu medycznego lub salonu perukarskiego (który ma umowę z NFZ). Nie musisz niczego „podbijać” w urzędzie.
W pigułce – co musisz zapamiętać?
- Pilnuj dat: Zapisz w kalendarzu datę zakupu peruki. Ustaw przypomnienie w telefonie na „rok + 1 dzień”.
- Lekarz rodzinny: Jeśli potrzebujesz nowego stanika czy peruki, a wizytę u onkologa masz za pół roku – idź do lekarza rodzinnego. On też ma prawo wystawić to zlecenie (jako kontynuację leczenia).
- Nie przepłacaj: Sklepy medyczne mają różne marże. Zanim zrealizujesz zlecenie, zadzwoń do dwóch punktów i zapytaj: „Jaka jest dopłata pacjenta do modelu X przy refundacji NFZ?”.
Twój ruch na dziś:
Sprawdź, kiedy ostatnio kupowałaś biustonosz protetyczny. Jeśli minął rok – umów się na teleporadę do lekarza POZ i poproś o wystawienie zlecenia (kod P.111). 90 zł piechotą nie chodzi, a nowy, dobrze dobrany stanik to ulga dla Twojego kręgosłupa.
Treści zawarte w serwisie mają charakter informacyjny i opierają się na przepisach obowiązujących w lutym 2026 roku. Limity mogą ulegać zmianom w drodze rozporządzeń Ministra Zdrowia.
