Karta DiLO a zwykłe skierowanie: co daje „zielona karta” i czego nie załatwia

Karta DiLO to priorytetowe skierowanie. To narzędzie organizacyjne, które samo z siebie nie stawia diagnozy ani nie leczy. 

W pigułce

• Karta DiLO to priorytetowe skierowanie, a nie diagnoza. Oznacza podejrzenie nowotworu, nie jego potwierdzenie.
• Daje szybszą kolejkę z terminami maksymalnymi: 28 dni diagnostyka wstępna, 21 dni pogłębiona, około 7 tygodni na całość.
• Diagnostyka i leczenie z kartą nie podlegają limitom NFZ. Placówka nie może odmówić z powodu „wyczerpanego kontraktu”.
• Plan leczenia ustala konsylium specjalistów, a nie jeden lekarz. Wspiera Cię koordynator.
• Badania pokazują, że skrócenie czasu do leczenia wpływa na rokowanie.
• Karta nie stawia diagnozy.
• Terminy to cele systemu, nie gwarancja. Opóźnienia można zgłaszać do NFZ.
• Karta nie jest obowiązkowa. Bez niej też masz prawo do diagnostyki i leczenia.

Czym jest karta DiLO?

Pełna nazwa to Karta Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego. Potocznie mówi się o niej „zielona karta”. To mylące, bo dokument jest biały. Karta zastępuje pojedyncze skierowania do specjalistów i na badania. Karta dotyczy podejrzenia nowotworu złośliwego. Jedna karta odpowiada jednemu nowotworowi. Jeśli pojawi się drugi nowotwór albo choroba wróci, zakłada się nową kartę.

Posiadanie karty nie oznacza, że masz raka. Oznacza, że lekarz ma uzasadnione podejrzenie. To podejrzenie uruchamia szybszą diagnostykę. Diagnoza jest dopiero przed Tobą — i bywa, że jest negatywna. Kartę zakłada lekarz POZ (rodzinny), specjalista w poradni (AOS) albo lekarz w szpitalu. System wprowadzono 1 stycznia 2015 roku, razem z tzw. pakietem onkologicznym.

Co karta daje: osobna kolejka i terminy maksymalne

To najbardziej namacalna korzyść. Z kartą omijasz standardowe listy oczekujących na badania i wizyty onkologiczne. Ścieżka DiLO ma ustawowe terminy maksymalne. Diagnostyka wstępna — do 28 dni. Ma potwierdzić lub wykluczyć nowotwór. Diagnostyka pogłębiona — do 21 dni. Ustala typ, stopień zaawansowania i lokalizację. Cała diagnostyka powinna zamknąć się w około 7 tygodniach. Po niej, w ciągu 14 dni od zgłoszenia do ośrodka leczącego, powinno ruszyć leczenie. Czas liczy się od wpisania na listę oczekujących.

Sama karta DiLO ma skrócić drogę od podejrzenia choroby do diagnozy i decyzji o leczeniu. Badania nad opóźnieniami pokazują, że w onkologii każdy miesiąc zwłoki może mieć znaczenie — podobnie jak przy pożarze: sam numer alarmowy nie gasi ognia, ale szybkie wezwanie pomocy zwiększa szansę, że straty będą mniejsze.

Co karta daje: diagnostyka i leczenie bez limitów NFZ

Świadczenia w ramach pakietu onkologicznego nie są objęte limitami NFZ. Jeśli masz kartę DiLO, diagnostyka onkologiczna jest rozliczana poza zwykłym limitem kontraktu. To znaczy, że argument «skończył nam się limit na ten rok» nie powinien być powodem odmowy. Nadal jednak mogą istnieć ograniczenia praktyczne: wolny termin aparatu, dostępność specjalisty albo konieczność wykonania badań w określonej kolejności. To trochę jak bilet z pierwszeństwem: nie stoisz w zwykłej kolejce, ale autobus nadal musi realnie podjechać.

Co karta daje: decyzję konsylium, a nie jednego lekarza

Po potwierdzeniu nowotworu Twój przypadek trafia na konsylium. To spotkanie zespołu specjalistów z różnych dziedzin. Zwykle są to onkolog kliniczny, chirurg, radioterapeuta i radiolog. Bywa, że dołączają pielęgniarka, psycholog czy fizjoterapeuta. Razem analizują wyniki i ustalają plan leczenia. 

Podejście wielodyscyplinarne to standard zalecany w wytycznych dużych organizacji onkologicznych, takich jak NCCN czy ESMO. Co to dla Ciebie znaczy: karta DiLO daje Ci dostęp do decyzji zespołowej. To większa szansa na to, że żaden istotny szczegół Twojego przypadku nie umknie.

Możesz zapytać o udział w konsylium albo o dokładne omówienie jego decyzji. Niezależnie od organizacji samego spotkania masz prawo wiedzieć, jakie leczenie zaproponowano, dlaczego wybrano taką kolejność i jakie są możliwe skutki uboczne. Chodzi o to, żeby decyzja zespołu nie była dla Ciebie zamkniętą kopertą, tylko planem, który rozumiesz i na który możesz świadomie się zgodzić.

Co karta daje: koordynatora, który prowadzi przez system

Wraz z planem leczenia wyznaczany jest koordynator. Jego zadaniem jest pomóc Ci przejść przez organizacyjną część leczenia: terminy, kontakt z placówką, kolejne etapy i dokumenty. Można myśleć o nim jak o pilocie wycieczki — nie prowadzi samolotu i nie decyduje o leczeniu, ale pomaga, żeby pacjent nie zgubił się w systemie. Warto jednak wiedzieć, że jakość tej opieki bywa różna. W jednej placówce koordynator dzwoni i pilnuje. W innej kontakt jest luźniejszy. Masz prawo prosić o dane kontaktowe swojego koordynatora i z nich korzystać.

Czego karta NIE załatwia: nie stawia diagnozy

Karta DiLO nie mówi, czy masz raka. Otwiera tylko drogę do badań, które to rozstrzygną. Dopiero one potwierdzą lub wykluczą nowotwór i określą jego typ. Karta porządkuje i przyspiesza tę drogę. Dopóki nie ma wyniku histopatologicznego, rozmawiamy o podejrzeniu, nie o wyroku. Część kart kończy się wykluczeniem nowotworu. Wtedy karta zostaje zamknięta.

Czego karta NIE załatwia: terminy – teoria a codzienność

Terminy 28 i 21 dni to maksymalne terminy docelowe. Tak ma działać system. Rzeczywistość bywa wolniejsza. Zdarza się, że placówka nie ma wolnego badania na czas.  brakuje miejsc na konkretną procedurę. Gdy terminy się przeciągają warto pytać koordynatora o najbliższy realny termin. Część pacjentów dzwoni też do innych placówek z pakietem onkologicznym — kartę realizuje się w różnych ośrodkach.

Masz też prawo zgłosić problem. Narodowy Fundusz Zdrowia zachęca, by trudności z realizacją karty zgłaszać do wojewódzkiego oddziału NFZ. To realna droga, gdy ścieżka „szybka” przestaje być szybka.

Czego karta NIE załatwia: nie wybiera placówki i nie jest obowiązkowa

Karta nie wskaże Ci ośrodka, w którym masz się leczyć, miejsce wybierasz samodzielnie. Placówki z kontraktem na pakiet onkologiczny poznasz po zielonym logo „Szybka Terapia Onkologiczna” przy wejściu. Ich wykaz jest na stronie wojewódzkiego oddziału NFZ.

Kartę DiLO wystawia lekarz POZ, specjalista w AOS albo lekarz w szpitalu. Prywatna konsultacja nie uruchamia szybkiej ścieżki DiLO. Jeśli podejrzenie nowotworu pojawi się prywatnie, warto poprosić o opis wyniku i jak najszybciej zgłosić się z nim do POZ, poradni specjalistycznej NFZ albo szpitala.

Karta dotyczy nowotworów złośliwych. Zmiany łagodne idą trybem standardowym. Karta nie jest obowiązkowa, jej brak nie zamyka Ci drogi do leczenia. Osoby bez karty również mają prawo do rzetelnej diagnostyki i terapii na NFZ. 

Nadchodzi e-DiLO

Papierowa karta DiLO ma być zastępowana wersją elektroniczną — e-DiLO. Według komunikatów Centrum e-Zdrowia i projektu regulacji karta ma być docelowo dostępna m.in. w IKP/mojeIKP, a od 1 stycznia 2027 r. planowana jest forma wyłącznie elektroniczna. Ponieważ to zmiana systemowa, przed publikacją warto sprawdzić aktualny komunikat Ministerstwa Zdrowia, NFZ lub Centrum e-Zdrowia.”

Dla Ciebie najważniejsze jest to, że mechanizm pozostaje taki sam. Nadal chodzi o szybszą ścieżkę, terminy, konsylium i koordynatora.

Konkretne kroki

• Jeśli lekarz POZ albo specjalista podejrzewa nowotwór, możesz zapytać o kartę DiLO.
• Po otrzymaniu karty pomocne bywa zgłoszenie się do poradni z pakietem onkologicznym (zielone logo „Szybka Terapia Onkologiczna”). Wykaz znajdziesz na stronie wojewódzkiego oddziału NFZ.
• Przy rejestracji warto zapisać datę wpisania na listę oczekujących. Od niej liczą się terminy 28 i 21 dni.
• Część pacjentów zapisuje numer karty i dane koordynatora w telefonie. Przy mgle mózgowej taka ściągawka się przydaje.
• Gdy termin się przeciąga, pomocne bywa dopytanie koordynatora o najbliższy realny termin lub sprawdzenie w innej placówki realizującej kartę.
• Jeśli ścieżka „szybka” przestaje działać, masz prawo zgłosić problem do wojewódzkiego oddziału NFZ. To prawo pacjenta, nie roszczenie ponad normę.
• Na konsylium możesz być obecny/obecna. Warto wcześniej spisać pytania do zespołu — o opcje leczenia, ich kolejność i działania niepożądane.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Decyzje dotyczące diagnostyki i leczenia warto omówić z lekarzem prowadzącym, który zna Twoją pełną sytuację zdrowotną.

Autor: Redakcja FAQRAK

Data aktualizacji: 01.10.2026

Bibliografia

• Hanna T.P., King W.D., Thibodeau S., Jalink M., Paulin G.A., Harvey-Jones E., O’Sullivan D.E., Booth C.M., Sullivan R., Aggarwal A. Mortality due to cancer treatment delay: systematic review and meta-analysis. BMJ. 2020;371:m4087. doi:10.1136/bmj.m4087. — Istniejąca metaanaliza 34 badań (1 272 681 pacjentów); dotyczyła wpływu opóźnienia rozpoczęcia leczenia na śmiertelność, a nie bezpośrednio skuteczności karty DiLO.
• Pillay B., Wootten A.C., Crowe H., Corcoran N., Tran B., Bowden P., Crowe J., Costello A.J. The impact of multidisciplinary team meetings on patient assessment, management and outcomes in oncology settings: A systematic review of the literature. Cancer Treatment Reviews. 2016;42:56–72. doi:10.1016/j.ctrv.2015.11.007. — Istniejący przegląd systematyczny; potwierdza wpływ konsyliów na ocenę i plan leczenia, ale dowody na poprawę przeżycia były ograniczone.
• Specchia M.L., Frisicale E.M., Carini E., Di Pilla A., Cappa D., Barbara A., Ricciardi W., Damiani G. The impact of tumor board on cancer care: evidence from an umbrella review. BMC Health Services Research. 2020;20:73. doi:10.1186/s12913-020-4930-3. — Istniejący przegląd przeglądów; wskazuje, że konsylia mogą poprawiać trafność diagnozy, dobór leczenia i proces opieki, ale wpływ na przeżycie nie był jednoznaczny we wszystkich badaniach.
• Narodowy Portal Onkologiczny / Pacjent.gov.pl. Dostałem/-am kartę DiLO i co dalej? Publikacja i aktualizacja: 10.05.2025; dostęp: 18.06.2026. — Źródło dotyczące wystawiania karty, 7 tygodni do postawienia diagnozy, zgłoszenia do AOS i 2 tygodni od zgłoszenia do szpitala do rozpoczęcia leczenia.
• Pacjent.gov.pl. Pacjenci z podejrzeniem choroby nowotworowej. Dostęp: 18.06.2026. — Źródło dotyczące funkcji karty DiLO jako skierowania, terminów 28 i 21 dni, placówek z zielonym logo, konsylium i koordynatora.
• Narodowy Fundusz Zdrowia. Zarządzenie po konsultacjach społecznych. NFZ uwzględnia część uwag i wprowadza nowy sposób rozliczania nadwykonań w diagnostyce. Aktualizacja: 25.04.2026; dostęp: 18.06.2026. — Źródło potwierdzające, że diagnostyka dla pacjentów z kartą DiLO jest bezlimitowa i rozliczana w ramach pakietu onkologicznego.
• Centrum e-Zdrowia. Proces diagnozy i leczenia pacjenta onkologicznego w jednym miejscu – czym jest e-DiLO? Publikacja: 19.02.2026; dostęp: 18.06.2026. — Źródło dotyczące funkcji e-DiLO, dostępu przez IKP/mojeIKP i cyfrowego uporządkowania ścieżki pacjenta.
• Kancelaria Prezesa Rady Ministrów / Gov.pl. Projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej oraz niektórych innych ustaw. 14.07.2025; dostęp: 18.06.2026. — Źródło dotyczące planu przejścia na kartę DiLO w postaci elektronicznej i daty 1.01.2027 jako terminu wyłącznej formy elektronicznej według projektu.
• European Cancer Organisation. European Code of Cancer Practice: Specialised Multidisciplinary Care. Dostęp: 18.06.2026. — Źródło wspierające ogólną tezę, że opieka onkologiczna powinna być organizowana wokół wyspecjalizowanego zespołu wielodyscyplinarnego; nie zastępuje jednak konkretnych wytycznych dla danego typu nowotworu.

Autor: redakcja FAQRAK