W pigułce
- Pacjent onkologiczny ma prawo wybrać placówkę z umową z NFZ w całej Polsce. Diagnoza nie wiąże Cię z jednym szpitalem.
- „Gdzie się leczyć” (gsl.nfz.gov.pl) to główna baza placówek NFZ, w tym tych prowadzących programy lekowe i szybką ścieżkę onkologiczną. Ośrodek z programem lekowym znajdziesz w zakładce „Inne” → „Programy lekowe”.
- Do programu lekowego kwalifikuje lekarz. Leczenie w programie jest bezpłatne.
- Wykaz ośrodków Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO) publikuje NFZ w BIP.
- Koordynator onkologiczny prowadzi chorego przez badania i konsylia.
- Terminy sprawdzisz w Informatorze o Terminach Leczenia: terminyleczenia.nfz.gov.pl.
- Całodobowa pomoc, w kilku językach – tel. 800 190 590.
- Badania pokazują, że doświadczenie ośrodka bywa powiązane z lepszymi wynikami leczenia.
Pacjent onkologiczny ma prawo wybrać placówkę, w której się leczy. Istnieje też kilka darmowych, ogólnopolskich baz NFZ, które Ci w tym pomogą. Poniżej pokazujemy, gdzie ich szukać i jak z nich korzystać krok po kroku.
Masz prawo wybrać szpital
W polskim systemie pacjent może leczyć się w dowolnej placówce, która ma umowę z NFZ. Miejsce diagnozy nie wiąże Cię na zawsze. Wybór placówki jest Twoim prawem, a nie przywilejem.Możesz poprosić o kopię dokumentacji medycznej i przenieść leczenie gdzie indziej. Masz też prawo poszukać drugiej opinii. Część chorych decyduje się na ośrodek bliżej domu. Inni wybierają placówkę o większym doświadczeniu w danym nowotworze.
Wybrany szpital musi mieć umowę z NFZ w danym zakresie i znajdować się w Polsce. W praktyce przyjęcie zależy też od dostępnych terminów, zakresu leczenia prowadzonego przez ośrodek i wskazań medycznych.
Wyszukiwarka „Gdzie się leczyć” — podstawowe narzędzie
Najważniejszą bazą znajdziesz ją pod adresem gsl.nfz.gov.pl. to katalog miejsc, które mają umowę z Funduszem. W bazie znajdziesz dane placówek z całej Polski, m.in. adres, telefon, godziny otwarcia i lokalizację na mapie. Wyszukiwarka pomaga znaleźć placówki realizujące programy lekowe finansowane przez NFZ, ośrodki opieki koordynowanej oraz szybką ścieżkę onkologiczną (diagnostykę i leczenie na podstawie karty DiLO). W wyszukiwarce filtrujesz wyniki według województwa i miejscowości.
Jak znaleźć ośrodek prowadzący konkretny program lekowy
Programy lekowe ma tylko część placówek, dlatego warto wyszukać je osobno. W wyszukiwarce „Gdzie się leczyć” wejdź w zakładkę „Inne”, a następnie „Programy lekowe”. Tam możesz wpisać nazwę szukanego programu, na przykład program dla danego typu nowotworu. System pokaże listę ośrodków, które ten program realizują. Przy każdym znajdziesz dane kontaktowe. Pomocne bywa zapisanie sobie kilku adresów z różnych miast. Daje to większą swobodę, gdy w jednym ośrodku terminy są odległe.
Program lekowy — co to znaczy i kto kwalifikuje
Program lekowy to świadczenie gwarantowane i finansowane przez NFZ. Obejmuje nowoczesne, często kosztowne terapie, które nie są dostępne w innych ramach. Dla pacjenta zakwalifikowanego do programu leczenie jest bezpłatne. Koszt leku pokrywa Fundusz. O włączeniu do programu decyduje lekarz w ośrodku, który ma na to umowę z NFZ. Decyzja opiera się na ściśle określonych kryteriach. Liczą się tu typ nowotworu, stopień zaawansowania i wyniki badań.
Opisy programów lekowych publikuje Minister Zdrowia jako załączniki do obwieszczenia w sprawie listy refundacyjnej. Są one aktualizowane okresowo, dlatego przed rozmową z lekarzem warto sprawdzić najnowsze obwieszczenie albo zapytać o aktualne kryteria w ośrodku prowadzącym program.
W opisie programu są trzy ważne kolumny. Jedna mówi, kto może być włączony („świadczeniobiorcy”). Druga opisuje schemat dawkowania. Trzecia wymienia potrzebne badania. Lekarz korzysta z tych danych przy kwalifikacji.
Krajowa Sieć Onkologiczna — co zmieniło się od 2025 roku
Od tej daty opiekę onkologiczną w ramach NFZ prowadzą placówki należące do sieci. Sieć dzieli szpitale na trzy poziomy, tzw. ośrodki SOLO. SOLO I prowadzi podstawowe leczenie. SOLO II łączy co najmniej dwie metody terapii. SOLO III to ośrodki wysokospecjalistyczne, gdzie dostępne są wszystkie trzy obszary: chirurgia, chemioterapia i radioterapia. Działają też ośrodki kooperacyjne. Zajmują się głównie opieką ambulatoryjną, bez pobytu w szpitalu. Pełny wykaz placówek KSO publikuje NFZ w Biuletynie Informacji Publicznej. Lista jest podzielona na województwa. To dobre miejsce, by sprawdzić, jaki poziom opieki oferuje dany ośrodek.
Koordynator onkologiczny — przewodnik po systemie
W ramach KSO każdemu pacjentowi przysługuje koordynator onkologiczny, który jest łącznikiem między Tobą a lekarzami. Pomaga umawiać badania i wizyty. Przygotowuje też dokumenty na konsylium, czyli naradę specjalistów nad Twoim leczeniem. Ośrodek, który stawia diagnozę, przydziela koordynatora pacjentowi. Jeśli nie wiesz, kto nim jest, możesz o to zapytać w rejestracji.
Sprawdź, gdzie czekasz najkrócej
Wybór ośrodka to jedno, a termin przyjęcia to drugie. NFZ prowadzi bazę: Informator o Terminach Leczenia (terminyleczenia.nfz.gov.pl), która pokazuje pierwszy wolny termin w danej placówce. Możesz w niej zaznaczyć przypadek pilny lub stabilny. Świadczeniodawcy aktualizują terminy w każdy dzień roboczy. Jeśli w rejestracji usłyszysz inną datę niż w bazie, możesz zgłosić uwagę przez stronę. To Twoje prawo jako pacjenta.
Gdy nie masz siły szukać samodzielnie
Telefoniczna Informacja Pacjenta (TIP) działa pod numerem 800 190 590. Połączenie jest bezpłatne, a infolinia czynna całą dobę, przez 7 dni w tygodniu. Po połączeniu wybierz 1 (konsultant NFZ), a potem 3. To ścieżka onkologiczna. Dowiesz się, jak uzyskać skierowanie i gdzie wykonać badania. Konsultanci mówią po polsku, ukraińsku, angielsku i rosyjsku. Dostępny jest też czat tekstowy oraz wideo rozmowa z tłumaczem języka migowego. Pod tym samym numerem dyżuruje Biuro Rzecznika Praw Pacjenta. Możesz tam zapytać o swoje prawa, gdy coś budzi wątpliwości.
Dlaczego wybór ośrodka ma znaczenie — co mówią badania
Doświadczenie ośrodka bywa powiązane z wynikami leczenia. Badanie zespołu Johna Birkmeyera, opublikowane w „New England Journal of Medicine” w 2002 roku, objęło około 2,5 miliona pacjentów. Analizowano w nim między innymi osiem dużych operacji onkologicznych. Wniosek był spójny: szpitale wykonujące dany zabieg częściej miały niższą śmiertelność okołooperacyjną. Autorzy podsumowali, że przy złożonych zabiegach wybór doświadczonego ośrodka realnie obniża ryzyko. Podobny wzorzec widać w innych pracach. Badania nad rakiem płuca (zespół Petera Bacha) pokazały, że chorzy operowani w ośrodkach o dużym doświadczeniu mieli wyraźnie większe szanse na przeżycie pięciu lat. Powtarzalność buduje wprawę.
Konkretne kroki
- Otwórz wyszukiwarkę „Gdzie się leczyć” (gsl.nfz.gov.pl). Wpisz województwo i miejscowość, by zobaczyć ośrodki onkologiczne w okolicy.
- Szukasz programu lekowego? W tej samej wyszukiwarce wejdź w „Inne” → „Programy lekowe” i wpisz nazwę programu dla swojego nowotworu. Zapisz dane 2–3 ośrodków.
- Sprawdź poziom ośrodka w wykazie KSO. Wykaz SOLO i ośrodków kooperacyjnych znajdziesz w Biuletynie Informacji Publicznej NFZ, w podziale na województwa.
- Porównaj terminy w Informatorze o Terminach Leczenia (terminyleczenia.nfz.gov.pl). Wybierz tryb pilny lub stabilny zgodnie z informacją ze skierowania, zaleceniem lekarza albo wskazówką rejestracji/koordynatora. Jeśli masz kartę DiLO, powiedz o tym przy kontakcie z placówką.
- Nie masz siły szukać w internecie? Zadzwoń pod 800 190 590, wybierz 1, potem 3. Konsultant pomoże znaleźć placówkę i skierowanie.
- Zapytaj o swojego koordynatora onkologicznego w rejestracji ośrodka, który postawił diagnozę. To osoba, która umówi badania i konsylium za Ciebie.
- Poproś o kopię dokumentacji medycznej, jeśli rozważasz zmianę placówki. Ułatwi to przeniesienie leczenia bez powtarzania badań.
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Decyzje o miejscu i sposobie leczenia warto omówić z lekarzem prowadzącym oraz koordynatorem onkologicznym.
Autor: Redakcja FAQRAK
Data aktualizacji: 09.10.2026
Bibliografia
• Birkmeyer J.D., Siewers A.E., Finlayson E.V.A., Stukel T.A., Lucas F.L., Batista I., Welch H.G., Wennberg D.E., Hospital Volume and Surgical Mortality in the United States, „New England Journal of Medicine” 2002; 346(15): 1128–1137. DOI: 10.1056/NEJMsa012337. PMID: 11948273. https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMsa012337
• Bach P.B., Cramer L.D., Schrag D., Downey R.J., Gelfand S.E., Begg C.B., The Influence of Hospital Volume on Survival after Resection for Lung Cancer, „New England Journal of Medicine” 2001; 345(3): 181–188. DOI: 10.1056/NEJM200107193450306. PMID: 11463014. https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJM200107193450306
• Borras J.M., Albreht T., Audisio R.A., Briers E., Casali P., Esperou H. i wsp., Policy statement on multidisciplinary cancer care, „European Journal of Cancer” 2014; 50(3): 475–480. DOI: 10.1016/j.ejca.2013.11.012. PMID: 24321260.
• Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o Krajowej Sieci Onkologicznej, tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r. poz. 1208. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240001208
• Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tekst jednolity z późn. zm. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20042102135
• Pacjent.gov.pl, Wybór szpitala. Data dostępu: 22.06.2026. https://pacjent.gov.pl/artykul/wybor-szpitala
• Ministerstwo Zdrowia, Programy lekowe. Data dostępu: 22.06.2026. https://www.gov.pl/web/zdrowie/programy-lekowe
• Narodowy Fundusz Zdrowia, wyszukiwarka „Gdzie się leczyć”. Data dostępu: 22.06.2026. https://gsl.nfz.gov.pl/
• Narodowy Fundusz Zdrowia, Wykaz świadczeniodawców zakwalifikowanych do Krajowej Sieci Onkologicznej. Data dostępu: 22.06.2026. https://www.nfz.gov.pl/bip/wykaz-swiadczeniodawcow-zakwalifikowanych-do-krajowej-sieci-onkologicznej/
• Narodowy Portal Onkologiczny / Pacjent.gov.pl, Krajowa Sieć Onkologiczna. Data dostępu: 22.06.2026. https://onkologia.pacjent.gov.pl/pl/narodowa-strategia-onkologiczna/krajowa-siec-onkologiczna
• Pacjent.gov.pl, Terminy leczenia. Data dostępu: 22.06.2026. https://pacjent.gov.pl/terminy-leczenia
• Narodowy Fundusz Zdrowia, Telefoniczna Informacja Pacjenta. Data dostępu: 22.06.2026. https://www.nfz.gov.pl/kontakt/telefoniczna-informacja-pacjenta/
