Jak przenieść wyniki – mammografię, USG i rezonans piersi do innego ośrodka: opisy, obrazy DICOM i płyty

W pigułce

• Opis badania i obrazy DICOM to dwie różne rzeczy — sam opis rzadko wystarcza do powtórnej oceny.
• Płyta pozwala radiologowi zmieniać kontrast, mierzyć zmiany i oglądać kinetykę kontrastu w rezonansie.
• Powtórna ocena obrazów w ośrodku referencyjnym potrafi zmienić plan leczenia (Spivey i wsp., 2015).
• Stare mammografie mają dużą wartość porównawczą i zmniejszają liczbę fałszywych alarmów (Roelofs i wsp., 2007).
• Dostęp do dokumentacji gwarantuje ustawa o prawach pacjenta; pierwsza kopia w danym zakresie jest bezpłatna.
• Płytę warto sprawdzić w domu i skopiować pliki na dysk oraz do chmury.
• Powtórzenie badania w nowym ośrodku bywa uzasadnione i nie unieważnia poprzednich obrazów.

Opis to nie to samo co obrazy

Dokumentacja obrazowa składa się z obrazów zapisanych w formacie DICOM oraz opisu. Jest to kilkanaście zdań napisanych przez radiologa, zakończonych kategorią BI-RADS (standaryzowana kategoria wyniku od 0 do 6, w której 0 oznacza, że potrzebne są dalsze obrazy lub porównanie, 1–5 opisują wynik od prawidłowego do silnie podejrzanego, a 6 oznacza nowotwór już potwierdzony biopsją). 

DICOM to międzynarodowy standard przechowywania i wymiany badań obrazowych. Plik zwykle zawiera obraz oraz metadane, na przykład informacje o badaniu, aparacie i sposobie wykonania. Zakres tych danych może się różnić, dlatego DICOM nie oznacza automatycznie kompletu wszystkich danych pomiarowych z aparatu. W przeglądarce DICOM radiolog może regulować sposób wyświetlania, powiększać obraz i wykonywać pomiary, jeśli plik zawiera prawidłową kalibrację. W rezonansie lekarz ocenia zarówno wygląd zmiany, jak i sposób wzmocnienia po kontraście — to dwa elementy tej samej układanki.

Po co drugi ośrodek ogląda badania zrobione gdzie indziej

Odczyt badań piersi jest zadaniem trudnym i zależnym od doświadczenia. W dużej analizie amerykańskiego rejestru BCSC, opublikowanej przez zespół Joann G. Elmore w „Radiology” (2009), czułość i odsetek wezwań do badań dodatkowych różniły się wyraźnie między radiologami. Zespół Tara L. Spivey opublikował w „Annals of Surgical Oncology” (2015) analizę powtórnych odczytów badań piersi w ośrodku referencyjnym. Ponowna ocena badań wybranych pacjentek zmieniła ostateczne postępowanie chirurgiczne u 27,1% osób i wykryła 6 wcześniej nierozpoznanych nowotworów. Nie znaczy to, że wynik będzie taki sam w każdym ośrodku, ale pokazuje, że druga ocena może mieć realne znaczenie.

Poprzednie badania mają wartość — nawet te sprzed lat

W eksperymentalnym badaniu 12 radiologów oceniało 160 mammografii przesiewowych. Dostęp do wcześniejszych mammografii poprawił wynik odczytu i zmniejszył liczbę wskazań miejsc, w których nie było zmiany. Zmiana, która wygląda niepokojąco na pojedynczym zdjęciu, może być widoczna w identycznej postaci pięć lat wcześniej. Wtedy prawdopodobieństwo, że jest złośliwa, wyraźnie spada. I odwrotnie: drobne zagęszczenie, którego rok temu nie było, zyskuje na znaczeniu.

Do nowego ośrodka warto zabrać poprzednie mammografie, ale nie mamy gwarancji, że każde stare badanie zapobiegnie dodatkowej diagnostyce.

Prawo do dokumentacji: co przysługuje pacjentce w Polsce

Prawo dostępu do dokumentacji medycznej reguluje ustawa z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Placówka udostępnia dokumentację bez zbędnej zwłoki, w formie wglądu, kopii, wyciągu, odpisu lub na płycie lub pendrivie.

• Pierwsze udostępnienie w danym zakresie jest bezpłatne. Opłata może pojawić się dopiero przy kolejnych kopiach tego samego zakresu.
• Maksymalne stawki są ustawowo ograniczone ułamkiem przeciętnego wynagrodzenia ogłaszanego kwartalnie przez GUS. Dla nośnika informatycznego to 0,0004 przeciętnego wynagrodzenia, czyli w praktyce kwota rzędu kilku złotych.
• Dokumentację może odebrać osoba upoważniona pisemnie — upoważnienie zwykle podpisuje się przy rejestracji lub dołącza do wniosku.
• Oryginały wydawane są wyjątkowo, za pokwitowaniem i z zastrzeżeniem zwrotu.
• Zdjęcia rentgenowskie placówka przechowuje 10 lat, pozostałą dokumentację 20 lat.

Jeżeli placówka odmawia wydania płyty albo przeciąga sprawę, można to zgłosić do Rzecznika Praw Pacjenta (bezpłatna infolinia 800 190 590).

O co konkretnie prosić w rejestracji

Prośba sformułowana ogólnie („poproszę wyniki”) często kończy się samą kartką z opisem. Warto poprosić o:

• opis badania — podpisany, z datą i kategorią BI-RADS,
• płytę CD/DVD lub pendrive z obrazami w formacie DICOM — z przeglądarką (viewer) nagraną na tym samym nośniku,
• obrazy bez kompresji stratnej, jeśli placówka daje taki wybór,
• opis biopsji i wynik histopatologiczny, jeśli biopsja już się odbyła,
• w przypadku rezonansu — pełne serie, łącznie z sekwencjami po podaniu kontrastu i obrazami odjęcia (subtrakcja), a nie tylko wybrane obrazki poglądowe.

Część placówek udostępnia dziś obrazy przez portal internetowy z linkiem i kodem. To wygodne, ale linki bywają aktywne przez ograniczony czas. Pobranie plików na własny dysk od razu po otrzymaniu wiadomości zabezpiecza przed przykrą niespodzianką. Dobrym zwyczajem jest sprawdzenie płyty w domu, na własnym laptopie, zanim trafi na konsultację. Zdarzają się nośniki nienagrane, uszkodzone lub zawierające badanie innej osoby.

Kiedy nowy ośrodek i tak powtórzy badanie

Zdarza się, że mimo przywiezionej płyty pada propozycja powtórzenia badania. Nowy ośrodek ocenia aktualność badania indywidualnie. Obraz sprzed kilku miesięcy może nadal być przydatny, ale czasem trzeba wykonać nowe badanie, gdy stan się zmienił, poprzedni protokół nie odpowiada aktualnemu pytaniu albo brakuje potrzebnych sekwencji.  

Konkretne kroki

1. Złóż wniosek o udostępnienie dokumentacji w rejestracji placówki, która wykonała badanie. Zwykle jest gotowy formularz. 
2. Zapytaj o termin odbioru i formę. Część pracowni nagrywa płytę od ręki, część w ciągu kilku dni. Warto zapisać sobie nazwisko osoby przyjmującej wniosek.
3. Podpisz upoważnienie dla bliskiej osoby. W upoważnieniu wpisz dane pacjentki i osoby upoważnionej, dokładny zakres dokumentacji, datę oraz podpis pacjentki. Przed odbiorem sprawdź jaki dokument tożsamości trzeba okazać.
4. Sprawdź płytę w domu i skopiuj jej zawartość na dysk komputera i do chmury.
5. Poszukaj starszych badań piersi — nawet sprzed kilku lat, z programu przesiewowego lub prywatnej pracowni. 
6. Załóż teczkę na opisy, płyty, wyniki biopsji, skierowania, karta DILO. 
7. Rozważ zapytanie o konsylium w ośrodku typu Breast Cancer Unit. 

Autor: Redakcja FAQRAK

Data aktualizacji: 13.10.2026

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Decyzje dotyczące diagnostyki i leczenia warto omówić z lekarzem prowadzącym lub radiologiem oceniającym badanie.

Bibliografia

1. Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 581, z późn. zm.; stan prawny na 31.07.2026), art. 23–30. ELI.

2. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 798, z późn. zm.; stan prawny na 31.07.2026). ELI.

3. DICOM Standards Committee. DICOM® Standard, Current Edition. National Electrical Manufacturers Association; dostęp 31.07.2026. Źródło.

4. American College of Radiology. BI-RADS® v2025 Manual. Reston, VA: ACR; 2025. Źródło.

5. Elmore JG, Jackson SL, Abraham L, Miglioretti DL, Carney PA, Geller BM, et al. Variability in Interpretive Performance at Screening Mammography and Radiologists’ Characteristics Associated with Accuracy. Radiology. 2009;253(3):641–651. doi:10.1148/radiol.2533082308.

6. Spivey TL, Carlson KA, Janssen I, Witt TR, Jokich P, Madrigrano A. Breast Imaging Second Opinions Impact Surgical Management. Ann Surg Oncol. 2015;22(7):2359–2364. doi:10.1245/s10434-014-4205-5.

7. Roelofs AAJ, Karssemeijer N, Wedekind N, et al. Importance of Comparison of Current and Prior Mammograms in Breast Cancer Screening. Radiology. 2007;242(1):70–77. doi:10.1148/radiol.2421050684.

8. Loibl S, André F, Bachelot T, et al. Early breast cancer: ESMO Clinical Practice Guideline for diagnosis, treatment and follow-up. Ann Oncol. 2024;35(2):159–182. doi:10.1016/j.annonc.2023.11.016.

9. Gradishar WJ, Moran MS, Abraham J, et al. Breast Cancer, Version 4.2026, NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology. J Natl Compr Canc Netw. 2026;24(7):e260033. doi:10.6004/jnccn.2026.0033.

10. Minister Zdrowia. Obwieszczenie z dnia 6 września 2024 r. w sprawie kluczowych zaleceń w zakresie opieki onkologicznej dotyczących organizacji i postępowania klinicznego w raku piersi (Dz. Urz. Min. Zdrowia z 2024 r. poz. 71). Tekst aktu.

11. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 25 sierpnia 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1955) — wymagania dla kompleksowej opieki onkologicznej nad pacjentem z nowotworem piersi. ELI.

12. Rzecznik Praw Pacjenta. Prawo do dokumentacji medycznej; w tym wzór upoważnienia do odbioru dokumentacji medycznej. Dostęp 31.07.2026. Źródło.

13. Narodowy Fundusz Zdrowia. Masz podejrzenie nowotworu? Sprawdź, czym jest szybka ścieżka onkologiczna i karta DiLO. Dostęp 31.07.2026. Źródło.

14. Pacjent.gov.pl. Ochrona danych pacjenta. Aktualizacja 28.01.2022; dostęp 31.07.2026. Źródło.

15. Główny Urząd Statystyczny. Komunikat w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w pierwszym kwartale 2026 r. (9 562,88 zł). Dostęp 31.07.2026. Źródło.