Proteza piersi, biustonosz pooperacyjny i rękaw uciskowy: kto wystawia e-zlecenie i gdzie sprawdzić je na IKP

W pigułce

• Proteza, biustonosz i rękaw to trzy osobne e-zlecenia, z osobnymi limitami.
• Limity: proteza 350 zł lub 450 zł raz na dwa lata, biustonosz 120 zł raz w roku, gorset kompresyjny 300 zł jednorazowo, rękaw okrągłodziany 120–150 zł za sztukę, rękaw płaskodziany do 500 zł z finansowaniem 70 procent.
• Przy protezie piersi, biustonoszu i profilaktycznym rękawie okrągłodzianym dorosła pacjentka zwykle pokrywa 10% ceny w granicach limitu. Przy rękawie płaskodzianym szytym na miarę udział własny wynosi 30%. Jeżeli wybrany wyrób kosztuje więcej niż limit, pacjentka dopłaca również całą nadwyżkę.
• Rękaw uciskowy może zlecić także lekarz rodzinny, a wersję szytą na miarę — również fizjoterapeuta.
• Badanie Paramanandama z 2022 roku pokazało, że profilaktyczny rękaw zmniejszał częstość obrzęku ramienia w pierwszym roku po operacji.
• E-zlecenia są widoczne na IKP w zakładce „Apteczka”, razem ze statusem realizacji.
• W punkcie z umową z NFZ podajesz numer PESEL i czterocyfrowy kod z SMS-a lub e-maila. Można też pokazać wydruk informacyjny. 
• Zlecenie jest ważne 12 miesięcy, a punkt realizacji można wybrać w dowolnym miejscu w Polsce.

Trzy wyroby, trzy osobne zlecenia

Od 1 października 2023 r. zlecenia na wyroby medyczne są wystawiane elektronicznie. Proteza, biustonosz i rękaw to trzy osobne wyroby, z osobnymi limitami i osobnym kręgiem osób, które mogą je zlecić. 

Proteza piersi. Limit finansowania wynosi 350 zł dla protezy jednowarstwowej i 450 zł dla wielowarstwowej. Osoba dorosła ponosi 10-procentowy udział własny w limicie, czyli odpowiednio 35 zł albo 45 zł. Refundacja przysługuje raz na dwa lata. Przy wyrobie droższym niż limit dochodzi jeszcze różnica ponad limit. 

Biustonosz. Biustonosz pooperacyjny albo biustonosz do noszenia protezy ma oddzielny limit w wysokości 120 zł, a skorzystać z niego można raz w roku. To inna kategoria niż gorset (biustonosz) kompresyjny i pas kompresyjny. Te dwa przysługują jednorazowo po operacji, z limitami odpowiednio 300 zł i 120 zł. Pas kompresyjny dotyczy sytuacji rekonstrukcji piersi z użyciem implantu lub ekspandera.

Rękaw uciskowy. Rękawy uciskowe są refundowane w kilku różnych pozycjach, zależnie od tego, czy służą profilaktyce, czy leczeniu obrzęku, oraz czy są seryjne, czy szyte na miarę. Najważniejszy jest kod wyrobu na zleceniu. Rękaw okrągłodziany, produkowany seryjnie, ma limit 120 zł za sztukę albo 150 zł za sztukę z półrękawiczką, do dwóch sztuk, z 10-procentową dopłatą pacjentki. Rękaw płaskodziany szyty na miarę ma limit 500 zł za sztukę. Dorosła pacjentka płaci 30% ceny w granicach limitu, a NFZ pokrywa do 350 zł. Można otrzymać do dwóch sztuk raz na sześć miesięcy. Gdy rękaw kosztuje więcej niż 500 zł, pacjentka dopłaca także różnicę ponad limit.

Limity zmieniają się wraz z nowelizacjami rozporządzenia. 

Kto może podpisać e-zlecenie

Uprawnienia są przypisane do konkretnego wyrobu, nie do pacjentki. Dlatego jeden lekarz może wystawić protezę, a inny rękaw. Zlecenie na protezę piersi i biustonosz wystawiają m.in. lekarze ze specjalizacją w dziedzinie chirurgii ogólnej, chirurgii onkologicznej czy onkologii klinicznej. W praktyce najprościej poprosić o nie na oddziale chirurgii, gdzie odbyła się operacja.

Przy rękawie okrągłodzianym krąg jest szerszy. Zlecenie może wystawić m.in. lekarz medycyny rodzinnej, lekarz z zakresu onkologii klinicznej lub chemioterapii nowotworów, lekarz rehabilitacji, a także lekarz opieki paliatywnej. Refundacja seryjnego rękawa okrągłodzianego N.15.01 dotyczy profilaktyki u osób z wysokim ryzykiem obrzęku: po usunięciu pachowych węzłów chłonnych albo po biopsji węzła wartowniczego, gdy później zastosowano radioterapię. Rękawy dla już istniejącego obrzęku są rozliczane z innych pozycji.

Przy rękawie płaskodzianym, szytym na miarę, uprawnienia ma również fizjoterapeuta. Lista obejmuje lekarzy angiologii, chirurgii naczyniowej i chirurgii onkologicznej, fizjoterapeutę spełniającego warunki ustawy o zawodzie fizjoterapeuty, specjalistę fizjoterapii, lekarza opieki paliatywnej, onkologii klinicznej oraz rehabilitacji. Rękaw płaskodziany szyty na miarę jest refundowany po zmniejszeniu obrzęku, gdy jego rozmiar jest już względnie stabilny. 

Rękaw uciskowy: co mówią badania

Układ limfatyczny działa trochę jak system rynien odprowadzających wodę z dachu. Chirurgiczne usunięcie węzłów pachowych i radioterapia to jak zablokowanie części rynien. Płyn ma mniej dróg odpływu i gromadzi się w ramieniu. Ucisk z zewnątrz pomaga wypchnąć go w stronę drożnych kanałów.

Badanie z udziałem 307 kobiet wysokiego ryzyka wykazało, że profilaktyczne rękawy zmniejszały i opóźniały obrzęk w pierwszym roku po operacji. Wynik ten wspiera taką profilaktykę, ale nie oznacza, że rękaw zapobiega obrzękowi u każdej osoby.

Kiedy poprosić o zlecenie

Biustonosz kompresyjny i pas przydają się najwcześniej, bezpośrednio po operacji. Wielu pacjentkom wygodniej poprosić o zlecenie jeszcze przed wypisem.

Proteza silikonowa. W pierwszych tygodniach rana i skóra bywają jeszcze wrażliwe, a obrzęk się zmienia. Część kobiet zaczyna od lekkiej protezy tekstylnej, a po silikonową sięga później, gdy blizna się wygoi.

Zlecenia na wyroby medyczne, poza wyrobami comiesięcznymi, są ważne 12 miesięcy od dnia wystawienia. 

E-zlecenie na IKP

Internetowe Konto Pacjenta ma każda osoba z numerem PESEL. Na stronie pacjent.gov.pl wybiera się „Zaloguj się”, a następnie logowanie profilem zaufanym, aplikacją mObywatel, bankowością elektroniczną albo e-dowodem. Po zalogowaniu w górnym menu znajduje się zakładka „Apteczka”. To tam widoczne są zlecenia na wyroby medyczne wraz z informacją o etapie realizacji. 

Informację o wystawionym e-zleceniu można dostać SMS-em lub e-mailem, razem z czterocyfrowym kodem. Warunkiem jest wcześniejsze wpisanie numeru telefonu lub adresu e-mail w zakładce „moje konto” na IKP. Osoba bez numeru PESEL lub niekorzystająca z IKP otrzymuje od wystawiającego papierowy druk informacyjny.

W sklepie medycznym wydruk nie jest potrzebny. Wystarczy podać dane identyfikujące zlecenie. 

Na IKP można przeglądać dokumenty i historię leczenia osoby, która udzieliła upoważnienia, oraz swojego dziecka do 18. roku życia. 

Realizacja i pieniądze, gdy limit nie wystarcza

Nie każdy sklep z bielizną czy protezami rozlicza refundację. Zlecenie realizuje się w punkcie z umową z NFZ. Można wybrać punkt w dowolnym miejscu w kraju, także inny niż wskazany przez szpital. Punkt z umową z NFZ powinien oferować co najmniej jeden seryjny wyrób w cenie limitu. Wyroby wykonywane na zamówienie, takie jak część rękawów szytych na miarę, mogą podlegać innym zasadom. Przed wizytą warto zapytać o konkretny kod wyrobu i przewidywaną dopłatę. Listę punktów udostępnia NFZ. Można ją znaleźć na stronie Funduszu albo uzyskać pod numerem infolinii 800 190 590.

Gdy dopłata jest odczuwalna, istnieją dodatkowe źródła. Dofinansowanie do zaopatrzenia w wyroby medyczne ze środków PFRON prowadzą powiatowe centra pomocy rodzinie (PCPR), a w miastach na prawach powiatu — MOPS lub MOPR. Wniosek dotyczy zwykle udziału własnego i kwoty ponad limit, a jego rozpatrzenie zależy od kryterium dochodowego.

Orzeczenie o niepełnosprawności też zmienia zasady. Osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności może otrzymać nowe zlecenie przed upływem zwykłego okresu użytkowania, gdy przemawiają za tym potrzeby medyczne. Nie dzieje się to automatycznie: potrzebna jest ocena osoby wystawiającej zlecenie. NFZ nadal płaci tylko do limitu przypisanego do danego wyrobu. Sama kwota limitu pozostaje bez zmian.

Konkretne kroki

• Przed wypisem z oddziału warto zapytać chirurga o e-zlecenie na biustonosz pooperacyjny lub kompresyjny. 
• W punkcie z umową z NFZ podaj numer PESEL i czterocyfrowy kod z SMS-a lub wydruk. Wydruk informacyjny może być wygodnym rozwiązaniem dla osoby, która nie korzysta z telefonu.
• Sprawdź status w zakładce „Apteczka” na pacjent.gov.pl lub w aplikacji mojeIKP — widać tam datę wystawienia, ważność i to, czy zlecenie zostało już zrealizowane.
• Rozważ upoważnienie bliskiej osoby do swojego IKP.
• W sprawie profilaktycznego rękawa okrągłodzianego można zacząć od lekarza rodzinnego albo uprawnionego fizjoterapeuty. Rękaw płaskodziany szyty na miarę może zlecić m.in. uprawniony fizjoterapeuta lub lekarz z odpowiedniej specjalizacji, ale nie lekarz rodzinny. Najpierw warto ustalić dokładny kod potrzebnego rękawa.
• Przed pomiarem rękawa szytego na miarę pomocne bywa ukończenie fazy redukcji obrzęku, żeby wyrób nie okazał się za luźny.
• Dzwoniąc do sklepu medycznego, zapytaj o dwie rzeczy: czy ma umowę z NFZ na ten konkretny wyrób i czy ma model w cenie limitu.
• Przy dużej dopłacie rozważ wniosek o dofinansowanie w PCPR lub MOPS ze środków PFRON.
• Zaznacz w kalendarzu datę wystawienia zlecenia. Ważność wynosi 12 miesięcy, a proteza przysługuje raz na dwa lata.

Autor: Redakcja FAQRAK

Data aktualizacji: 13.10.2026

Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem, fizjoterapeutą ani indywidualnej informacji uzyskanej w NFZ. Dobór wyrobu uciskowego i moment jego zastosowania warto ustalić z osobą prowadzącą leczenie.

Bibliografia

1. Paramanandam V.S., Dylke E.S., Clark G.M. i wsp. Prophylactic Use of Compression Sleeves Reduces the Incidence of Arm Swelling in Women at High Risk of Breast Cancer–Related Lymphedema: A Randomized Controlled Trial. Journal of Clinical Oncology. 2022;40(18):2004–2012. doi: 10.1200/JCO.21.02567. PMID: 35108031.
2. Schmitz K.H., Ahmed R.L., Troxel A. i wsp. Weight Lifting in Women with Breast-Cancer–Related Lymphedema. New England Journal of Medicine. 2009;361(7):664–673. doi: 10.1056/NEJMoa0810118. PMID: 19675330.
3. Davies C., Levenhagen K., Ryans K., Perdomo M., Gilchrist L. Interventions for Breast Cancer–Related Lymphedema: Clinical Practice Guideline From the Academy of Oncologic Physical Therapy of APTA. Physical Therapy. 2020;100(7):1163–1179. doi: 10.1093/ptj/pzaa087.
4. Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 16 czerwca 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie (Dz.U. z 2025 r. poz. 1038), w szczególności pozycje N.02.01, N.15.01, N.16.01–N.16.02 oraz Z.01.01–Z.01.02. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001038
5. Narodowy Fundusz Zdrowia. Od 1 października zlecenia na wyroby medyczne tylko w formie elektronicznej. Aktualizacja: 19.10.2023. https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/od-1-pazdziernika-zlecenia-na-wyroby-medyczne-tylko-w-formie-elektronicznej,8480.html
6. Centrum e-Zdrowia, pacjent.gov.pl. Zlecenia na wyroby medyczne. https://pacjent.gov.pl/zlecenia-na-wyroby-medyczne
7. Centrum e-Zdrowia, pacjent.gov.pl. Sprawdź swoje wyroby medyczne. Aktualizacja: 5.06.2024. https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/sprawdz-swoje-wyroby-medyczne
8. Narodowy Fundusz Zdrowia. Zaopatrzenie w wyroby medyczne. https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/ubezpieczenia-w-nfz/zaopatrzenie-w-wyroby-medyczne/
9. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze. https://www.pfron.org.pl/osoby-niepelnosprawne/rehabilitacja/przedmioty-ortopedyczne-i-srodki-pomocnicze/
10. Narodowy Fundusz Zdrowia. Uprawnienia szczególne. https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/prawa-pacjenta/uprawnienia-szczegolne/