Wypadanie włosów podczas leczenia: Kiedy się zaczyna i czy włosy odrastają?

W pigułce

• Wypadanie włosów to fizjologiczny i odwracalny skutek uboczny wielu terapii przeciwnowotworowych.
• Proces zaczyna się zwykle między drugim a czwartym tygodniem po przyjęciu pierwszej dawki leku.
• Nie każdy schemat onkologiczny prowadzi do utraty owłosienia, nowoczesne leki celowane i hormonoterapia działają łagodniej.
• Hipotermia skóry głowy (czepki chłodzące) to potwierdzona klinicznie metoda, która pomaga zachować część włosów.
• Pacjenci w Polsce mają prawo do refundacji zakupu peruki.
• Odrost włosów pojawia się często po kilku tygodniach od zakończenia leczenia, nowe pasma mogą przejściowo różnić się kolorem i teksturą.

Dlaczego leczenie onkologiczne wpływa na włosy?

Chemioterapia ma zatrzymać szybko mnożące się komórki nowotworowe, ale leki nie potrafią precyzyjnie odróżnić chorych komórek od zdrowych. Dlatego, chemioterapia celując w komórki nowotworowe, może „po drodze” osłabić cebulki włosów, bo one również pracują bardzo intensywnie. Zjawisko to nazywane jest w dermatologii łysieniem anagenowym. Leki onkologiczne hamują aktywność metaboliczną cebulki włosa. W efekcie produkowana “łodyga” staje się cienka, słaba i wyjątkowo łamliwa.

Czy każda terapia zabiera włosy?

Warto pamiętać, że nie każdy preparat onkologiczny wpływa na włosy w ten sam sposób. Wiele zależy od rodzaju terapii, zastosowanych dawek oraz indywidualnych predyspozycji organizmu. Klasyczna chemioterapia dożylna najczęściej wiąże się z wyraźną utratą owłosienia na całym ciele.

Z kolei nowoczesne terapie celowane działają na organizm inaczej i rzadko prowadzą do całkowitego wyłysienia pacjenta. Zamiast tego mogą powodować zmianę struktury włosa lub jego delikatne przesuszenie. 

Terapie hormonalne mają jeszcze inny profil działania, gdzie zmiany następują bardzo powoli. Zauważalne jest zazwyczaj łagodne przerzedzanie się pasm na przestrzeni wielu miesięcy. 

Pacjenci leczeni immunoterapią często całkowicie zachowują naturalne włosy. 

Kiedy pojawiają się pierwsze zmiany?

Znaczna część pacjentów obserwuje wzmożone wypadanie włosów między drugim a czwartym tygodniem chemioterapii. Liczy się to od momentu podania pierwszej dawki leku cytostatycznego. Proces ten może przebiegać powoli, stopniowo przerzedzając fryzurę. Zdarza się jednak, że w ciągu kilku dni włosy zaczynają wypadać większymi pasmami. Często towarzyszy temu wyraźne mrowienie, tkliwość lub delikatny ból skóry głowy, przypominający uczucie po długotrwałym noszeniu ciasno spiętego kucyka. Jest to wynik przejściowego stanu zapalnego w obrębie mieszków włosowych. 

Ochrona dzięki czepkom chłodzącym

W części polskich szpitali onkologicznych dostępne są specjalistyczne systemy chłodzące skórę głowy. Zespół dr Julie Nangii opublikował w 2017 r. randomizowane badanie w czasopiśmie „JAMA”. U kobiet leczonych z powodu raka piersi czepek chłodzący zwiększał szansę zachowania części włosów, ale nie działał u wszystkich. Naukowcy udowodnili, że obniżenie temperatury prowadzi do silnego zwężenia naczyń krwionośnych w tym obszarze. Przez to znacznie mniej chemii dociera do wrażliwych cebulek włosów. Niska temperatura spowalnia ich metabolizm, przez co są mniej podatne na toksyczne działanie leków. Znaczna część chorych  stosujących tę metodę zachowuje dużą część włosów. Warto zapytać o tę możliwość przed pierwszym wlewem chemii.

Pielęgnacja wrażliwej skóry głowy

Pozbawiona naturalnej ochrony skóra głowy staje się bardzo wrażliwa na czynniki zewnętrzne. Gruczoły łojowe, pod wpływem przyjmowanej terapii, zaczynają pracować znacznie wolniej. Prowadzi to niemal zawsze do przesuszenia i uczucia napięcia naskórka. W takiej sytuacji sprawdzają się delikatne dermokosmetyki z apteki lub hipoalergiczne szampony dla małych dzieci oraz nawilżanie skóry głowy. Warto wybierać do tego proste balsamy emolientowe, które zabezpieczają cienką warstwę hydrolipidową skóry.

Wsparcie NFZ

W Polsce pacjentom, którzy tracą włosy m.in. w przebiegu leczenia chorób nowotworowych, może przysługiwać refundacja peruki w ramach limitu NFZ. U dorosłych zwykle oznacza to dopłatę NFZ do 90% limitu, a nie zawsze pokrycie całej ceny wybranej peruki. Środki te gwarantuje i pokrywa Narodowy Fundusz Zdrowia. Należy poprosić lekarza o wystawienie zlecenia na wyrób medyczny. Dokument otrzymuje się w formie elektronicznej, tak samo jak e-receptę. Wniosek można zrealizować w jednym z certyfikowanych sklepów medycznych na terenie całego kraju. Oprócz tradycyjnych peruk, popularnością cieszą się miękkie, przewiewne nakrycia głowy. Bezszwowe turbany uszyte z bawełny organicznej zapewniają komfort i chronią skórę głowy.

Aspekt psychologiczny i moment oswajania zmiany

Widok wypadających pasm to moment o ogromnym ciężarze emocjonalnym dla każdego człowieka. Zmiana wyglądu uderza w nasze poczucie prywatności i komfortu w relacjach z innymi. Dla części osób, ważne w tej sytuacji staje się odzyskanie poczucia sprawstwa. Dlatego spora część chorych decyduje się na samodzielne, wczesne obcięcie włosów. Taki krok pozwala zadecydować o terminie i warunkach pożegnania z dotychczasową fryzurą, zmniejsza stres związany z widokiem traconych włosów. Przejście przez ten etap na własnych zasadach często ułatwia psychiczną adaptację do nowego wyglądu.

Kiedy pojawią się nowe włosy?

U wielu osób pierwsze delikatne włosy pojawiają się kilka tygodni po zakończeniu chemioterapii, ale pełniejszy odrost zwykle zajmuje kilka miesięcy. Nie trzeba martwić się, jeśli po ostatnim wlewie włosy nie wracają natychmiast. Tempo i wygląd odrostu są indywidualne. Nowe włosy mogą być początkowo cieńsze, delikatniejsze, jaśniejsze, siwe albo bardziej kręcone niż wcześniej. U wielu osób zmiany z czasem się wyrównują

Bezpieczna pielęgnacja na nowym etapie

Nowe, odrastające pasma włosów są na początku bardzo delikatne. Ich struktura jest podatna na uszkodzenia mechaniczne oraz silne zabiegi chemiczne. Dermatolodzy sugerują dużą ostrożność i łagodność przy powrocie do dawnych nawyków fryzjerskich. Warto rozważyć wstrzymanie się z agresywnym rozjaśnianiem czy trwałym farbowaniem przez pierwsze pół roku. Skóra głowy również potrzebuje dłuższego czasu, aby w pełni się odbudować. Jeżeli zakrycie siwizny jest dla nas psychologicznie ważne, istnieją łagodne i bezpieczne alternatywy. Dobrym wyborem są naturalne farby ziołowe, czy pozbawione amoniaku i mocnych utleniaczy tonery. Cierpliwość w okresie regeneracji procentuje silniejszymi, gęstszymi włosami.

Konkretne kroki

• Zabezpiecz zlecenia: Poproś lekarza o wystawienie wniosku na perukę podczas jednej z pierwszych wizyt na oddziale. 
• Krótkie cięcie dla komfortu: Część osób uważa za bardzo pomocne skrócenie włosów u fryzjera tuż przed startem chemioterapii. Zmniejsza to obciążenie cebulek i sprawia, że późniejsze wypadanie jest mniej bolesne fizycznie i psychicznie.
• Pytanie o systemy chłodzące: Warto zapytać o dostępność czepka chłodzącego. Szpitale dysponują odmiennym zapleczem i procedurami w tym zakresie.
• Zmiana poszewki na gładką: Rozważ wymianę bawełnianej pościeli na poszewki z jedwabiu lub śliskiej satyny, te materiały minimalizują tarcie i tkliwość skóry głowy.

Autor: Redakcja FAQRAK

Data aktualizacji: 08.10.2026

Bibliografia

• Trüeb, R. M. (2009). Chemotherapy-induced alopecia. Seminars in Cutaneous Medicine and Surgery, 28(1), 11–14. https://doi.org/10.1016/j.sder.2008.12.001
• Trüeb, R. M. (2010). Chemotherapy-induced alopecia. Current Opinion in Supportive and Palliative Care, 4(4), 281–284. https://doi.org/10.1097/SPC.0b013e3283409280
• Dunnill, C. J., Al-Tameemi, W., Collett, A., Haslam, I. S., & Georgopoulos, N. T. (2018). A clinical and biological guide for understanding chemotherapy-induced alopecia and its prevention. The Oncologist, 23(1), 84–96. https://doi.org/10.1634/theoncologist.2017-0263
• Nangia, J., Wang, T., Osborne, C., Niravath, P., Otte, K., Papish, S., Holmes, F., Abraham, J., Lacouture, M., Courtright, J., Paxman, R., Rude, M., Hilsenbeck, S., Osborne, C. K., & Rimawi, M. (2017). Effect of a scalp cooling device on alopecia in women undergoing chemotherapy for breast cancer: The SCALP randomized clinical trial. JAMA, 317(6), 596–605. https://doi.org/10.1001/jama.2016.20939
• Lacouture, M. E., Sibaud, V., Gerber, P. A., van den Hurk, C. J. G., Fernández-Peñas, P., Santini, D., Jahn, F., Jordan, K., & ESMO Guidelines Committee. (2021). Prevention and management of dermatological toxicities related to anticancer agents: ESMO Clinical Practice Guidelines. Annals of Oncology, 32(2), 157–170. https://doi.org/10.1016/j.annonc.2020.11.005
• Freites-Martinez, A., Shapiro, J., Goldfarb, S., Nangia, J., Jimenez, J. J., Paus, R., & Lacouture, M. E. (2019). Hair disorders in patients with cancer. Journal of the American Academy of Dermatology, 80(5), 1179–1196. https://doi.org/10.1016/j.jaad.2018.03.055
• Kang, D., Kim, I. R., Choi, E. K., Im, Y. H., Park, Y. H., Ahn, J. S., Lee, J. E., Nam, S. J., Lee, H. K., Park, J. H., Lee, D. Y., Lacouture, M. E., Guallar, E., & Cho, J. (2019). Permanent chemotherapy-induced alopecia in patients with breast cancer: A 3-year prospective cohort study. The Oncologist, 24(3), 414–420. https://doi.org/10.1634/theoncologist.2018-0184
• Cancer Research UK. (n.d.). Hair loss, hair thinning and cancer drugs. Dostęp: 23 czerwca 2026 r.
• Macmillan Cancer Support. (n.d.). Hair loss during treatment. Dostęp: 23 czerwca 2026 r.
• Pacjent.gov.pl. (n.d.). Zlecenia na wyroby medyczne. Dostęp: 23 czerwca 2026 r.
• Minister Zdrowia. (2025). Obwieszczenie z dnia 16 czerwca 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie (Dz.U. 2025 poz. 1038).