W pigułce
- Zwykłe skierowanie oznacza standardową kolejkę. Karta DiLO to specjalna, ścieżka finansowana przez NFZ.
- DiLO skraca czas oczekiwania na diagnostykę. Ustawowe terminy to 28 dni na diagnostykę wstępną i 21 dni na pogłębioną.
- Kartę może wystawić lekarz rodzinny (POZ), specjalista w przychodni lub lekarz w szpitalu.
- Posiadacz Karty DiLO ma prawo do oceny przez konsylium (wielodyscyplinarny zespół ekspertów) oraz wsparcia koordynatora.
- Jeśli wyniki badań wykluczą nowotwór, Karta DiLO jest zamykana, co kończy całą procedurę onkologiczną.
Karta DiLO (Karta Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego) tworzy dla pacjenta priorytetową ścieżkę w systemie NFZ.
Czym dokładnie jest Karta DiLO i Szybka Terapia Onkologiczna
Karta DiLO to podstawowy dokument uruchamiający procedurę Szybkiej Terapii Onkologicznej (STO). Zwykłe skierowanie do poradni specjalistycznej wprowadza pacjenta do standardowej, nierzadko długiej kolejki oczekujących. Karta DiLO funkcjonuje inaczej. Jej zadaniem jest wydzielenie grupy pacjentów z podejrzeniem nowotworu i zapewnienie im diagnozy poza standardowym trybem. Dokument ten przyjmuje formę kilkustronicowego formularza. Zazwyczaj pacjent otrzymuje go w postaci papierowego wydruku z systemu informatycznego. Warto pamiętać, że karta służy do wykluczenia lub potwierdzenia choroby. Z reguły nie oznacza ostatecznej diagnozy, tylko sygnalizuje placówkom medycznym, że czas odgrywa tutaj kluczową rolę. System STO powstał właśnie po to, aby skrócić okres niepewności i przyspieszyć kolejne kroki medyczne.
Kluczowa różnica, czyli czas oczekiwania na diagnozę
Główną różnicą między standardowym skierowaniem a Kartą DiLO są sztywne ramy czasowe. W przypadku zwykłego skierowania na rezonans czy tomografię, pacjent nierzadko czeka kilka miesięcy. Szybka Terapia Onkologiczna narzuca szpitalom konkretne terminy. Diagnostyka wstępna (potwierdzenie, czy zmiana ma charakter nowotworowy) ma ustawowo trwać maksymalnie 28 dni. Diagnostyka pogłębiona (określenie stadium i rodzaju choroby) to kolejne 21 dni. Łącznie system przewiduje do 49 dni od momentu wystawienia karty do postawienia pełnego rozpoznania. W praktyce polskiego systemu ochrony zdrowia te terminy bywają przekraczane. Mimo to, ścieżka DiLO pozostaje najszybszym dostępnym w ramach NFZ sposobem na uzyskanie kompletu wyników.
Kwestia limitów finansowych i dostępności badań
Zwykłe skierowania są ograniczone tak zwanymi limitami kontraktowymi. Oznacza to, że placówka może wykonać tylko tyle badań, ile zakontraktował w niej NFZ. Kiedy pula się wyczerpuje, kolejka ulega wydłużeniu. Karta DiLO działa w oparciu o inny mechanizm finansowania. Świadczenia w ramach Szybkiej Terapii Onkologicznej są w Polsce nielimitowane. System finansowania DiLO zmniejsza problem limitów i ułatwia placówkom rozliczenie świadczeń wykonanych w ramach pakietu onkologicznego. Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje świadczenia realizowane w ramach pakietu onkologicznego, jeśli są medycznie uzasadnione. Dzięki Karcie DiLO pacjent może szybciej trafić na badania, ale o rodzaju badania – na przykład rezonansie, tomografii lub PET-CT – decyduje lekarz na podstawie wskazań medycznych i dostępności w danej ścieżce leczenia.
Kto i na jakiej podstawie otwiera zieloną kartę
Procedurę wydania karty DiLO może rozpocząć lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), czyli lekarz rodzinny. Robi to na podstawie wywiadu i podstawowych badań zlecanych w przychodni. Lekarz rodzinny nie musi mieć pewności co do diagnozy. Wystarczy uzasadnione medycznie podejrzenie. Kartę DiLO ma prawo wystawić również specjalista w poradni (np. onkolog, dermatolog, ginekolog czy pulmonolog). Kolejnym miejscem, gdzie pacjent może otrzymać dokument, jest szpital.
Rola konsylium lekarskiego w planowaniu leczenia
Zwykłe skierowanie oznacza zazwyczaj, że decyzje podejmowane będą przez jednego specjalistę. Karta DiLO uruchamia pracę zespołu wielodyscyplinarnego. Europejskie Towarzystwo Medycyny Onkologicznej (ESMO) oraz Amerykańskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej (ASCO) wskazują ten model jako złoty standard. W badaniu Eileen M. Kesson i współpracowników, dotyczącym kobiet leczonych z powodu raka piersi, wprowadzenie pracy zespołów wielodyscyplinarnych wiązało się z lepszymi wynikami przeżycia. To ważny argument za konsylium, choć nie oznacza, że identyczny efekt potwierdzono w każdym typie nowotworu.
W Polsce w skład takiego zespołu wchodzą: chirurg onkologiczny, onkolog kliniczny, radioterapeuta i specjalista radiodiagnostyki. Lekarze ci wspólnie analizują wyniki i przygotowują plan leczenia. Zdejmuje to z pacjenta ciężar szukania i łączenia opinii od różnych ekspertów.
Koordynator onkologiczny jako twój przewodnik
System Szybkiej Terapii Onkologicznej wprowadził do polskich szpitali nową, bardzo ważną funkcję. Pacjent z Kartą DiLO zyskuje po konsylium dostęp do koordynatora opieki onkologicznej. Przy zwykłym skierowaniu pacjent sam umawia kolejne wizyty i pilnuje terminów. Koordynator staje się swoistym przewodnikiem chorego po systemie. Jego głównym zadaniem jest pilnowanie kalendarza badań i przypominanie o wizytach. Koordynator często pomaga też w wypełnianiu dokumentów i udziela podstawowych informacji logistycznych. Znaczna część pacjentów podkreśla, że kontakt z jedną, konkretną osobą w szpitalu daje duże poczucie bezpieczeństwa. Zdejmuje to z barków chorego i jego rodziny sporo stresu związanego z organizacją medycznej codzienności.
Gdzie można korzystać z przywilejów Karty DiLO
Karta DiLO nie jest dokumentem respektowanym w każdym gabinecie medycznym. Działa ona wyłącznie w placówkach, które mają podpisany z NFZ kontrakt na realizację Szybkiej Terapii Onkologicznej. Większość dużych szpitali wojewódzkich i centrów onkologii posiada takie umowy. Warto sprawdzić tę informację przed umówieniem wizyty, aby uniknąć niepotrzebnego rozczarowania. Pacjent ma pełne prawo wyboru placówki na terenie całego kraju. Oznacza to, że Karta DiLO wystawiona w małej miejscowości daje możliwość diagnostyki w specjalistycznym instytucie w dużym mieście. System nie narzuca tak zwanej rejonizacji. Daje to pacjentom wolność w poszukiwaniu najlepszego zespołu specjalistów dla swojego konkretnego przypadku.
Co się dzieje, gdy podejrzenie się nie potwierdzi
Karta DiLO wzbudza lęk, ale często jej historia kończy się szybko i pozytywnie. Jeżeli na etapie diagnostyki wstępnej lub pogłębionej lekarze wykluczą chorobę nowotworową, karta zostaje zamknięta. To możliwe i bardzo korzystne zakończenie procedury: podejrzenie zostaje wyjaśnione, a pacjent może wrócić do dalszej diagnostyki lub kontroli na zwykłych zasadach.
Konkretne kroki
- Porozmawiaj z lekarzem rodzinnym. Warto go zapytać: “Czy moje objawy kwalifikują się do wystawienia Karty DiLO?”. Czasem prośba pacjenta przyspiesza proces.
- Rozważ założenie i aktywację Internetowego Konta Pacjenta (IKP). Karta DiLO jest dokumentem elektronicznym, a dostęp do IKP ułatwia śledzenie jej statusu i podgląd przypisanych placówek.
- Pomocne bywa sprawdzenie listy ośrodków realizujących pakiet onkologiczny. Listę tę znajdziesz na oficjalnych stronach oddziałów wojewódzkich NFZ. Wybór ośrodka bliżej domu lub o lepszej renomie wpływa na komfort psychiczny.
- Dobrym rozwiązaniem jest założenie segregatora na dokumentację medyczną. Karta DiLO to początek gromadzenia wyników. Uporządkowana teczka oszczędza stresu podczas wizyt u nowych specjalistów lub na konsylium.
Treści prezentowane na portalu FaqRak mają charakter edukacyjny i informacyjny. Nie zastępują one profesjonalnej porady medycznej, diagnozy ani leczenia. Wszelkie decyzje dotyczące zdrowia warto zawsze konsultować z lekarzem prowadzącym.
Autor: Redakcja FAQRAK
Data aktualizacji: 08.10.2026
Bibliografia
• Centrum e-Zdrowia. Pacjenci z podejrzeniem choroby nowotworowej, czyli pakiet onkologiczny. Serwis pacjent.gov.pl; opublikowano 4.09.2019. Dostęp: 8.06.2026. https://pacjent.gov.pl/artykul/pacjenci-z-podejrzeniem-choroby-nowotworowej
• Narodowy Fundusz Zdrowia, Wielkopolski Oddział Wojewódzki NFZ. DiLO to szybka ścieżka onkologiczna bez limitów. 17.04.2026. Dostęp: 8.06.2026. https://nfz-poznan.pl/page.php/1/0/show/20211/
• Narodowy Fundusz Zdrowia, Lubelski Oddział Wojewódzki NFZ. Karta DiLO – ważne informacje dla pacjentów. 22.04.2026. Dostęp: 8.06.2026. https://www.nfz-lublin.pl/komunikat/7808
• Kesson E.M., Allardice G.M., George W.D., Burns H.J.G., Morrison D.S. Effects of multidisciplinary team working on breast cancer survival: retrospective, comparative, interventional cohort study of 13 722 women. BMJ. 2012;344:e2718. doi:10.1136/bmj.e2718.
• Borras J.M., Albreht T., Audisio R. i wsp.; European Partnership Action Against Cancer consensus group. Policy statement on multidisciplinary cancer care. European Journal of Cancer. 2014;50(3):475-480. doi:10.1016/j.ejca.2013.11.012.
• American Society of Clinical Oncology; European Society for Medical Oncology. ASCO-ESMO Consensus Statement on Quality Cancer Care. Journal of Clinical Oncology. 2006;24(21):3498-3499. doi:10.1200/JCO.2006.07.4021.
• Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. Projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej oraz niektórych innych ustaw. Informacja o projekcie; Rada Ministrów przyjęła projekt 26.05.2026 z autopoprawką. Dostęp: 8.06.2026. https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-krajowej-sieci-onkologicznej-oraz-niektorych-innych-ustaw
