Przy nawrocie choroby albo podejrzeniu kolejnego nowotworu można założyć nową kartę DiLO . Poniżej wyjaśniamy, kiedy to następuje i kto ma prawo ją wystawić.
W pigułce
- Karta DiLO nie jest jednorazowa — przy nawrocie lub podejrzeniu kolejnego nowotworu można ją wystawić ponownie.
- Nowa karta powstaje po zamknięciu poprzedniej przez lekarza, który stwierdził nawrót.
- Kartę mogą wystawić: lekarz POZ, specjalista AOS, lekarz w szpitalu oraz lekarz w ramach programów zdrowotnych.
- Gabinet prywatny nie wystawia karty na NFZ, ale specjalista AOS może to zrobić na podstawie prywatnych badań.
- Nawrót najczęściej wykrywają badania kontrolne lub zgłoszone objawy — dlatego warto na kontrole chodzić.
- Nie ma rejonizacji — kartę DiLO można realizować w dowolnym ośrodku z pakietem onkologicznym w Polsce.
- Zgubioną kartę zastępuje duplikat od lekarza prowadzącego; przy dwóch nowotworach prowadzi się dwie karty.
Druga karta DiLO
Karta Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego (DiLO) działa jak priorytetowe skierowanie. Otwiera tzw. szybką ścieżkę onkologiczną w ramach NFZ. Jej wystawienie nie kończy się na pierwszej diagnozie. Kartę można założyć ponownie, gdy choroba wraca lub gdy pojawia się podejrzenie nowego nowotworu. Podstawą prawną jest Ustawa o Krajowej Sieci Onkologicznej z 9 marca 2023 roku. Wzór samej karty określa nowsze Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 9 kwietnia 2025 roku. Oba dokumenty potwierdzają: nawrót to jeden z powodów wystawienia karty.
Warto zapamiętać. Karta z pierwszego leczenia, została „zamknięta” po zakończeniu terapii. Nawrót uruchamia nowy proces. Dlatego potrzebna jest nowa karta.
Dlaczego przy nawrocie karta jest wystawiana od nowa
Każda karta DiLO opisuje jeden proces: jeden nowotwór, od podejrzenia po zakończenie leczenia. Gdy leczenie się kończy, lekarz zamyka kartę w systemie NFZ. Lekarz, który stwierdza powrót choroby, najpierw zamyka poprzednią kartę. Potem wystawia nową. To formalność systemowa. Ta sama zasada obejmuje drugi, niezależny nowotwór. Można mieć dwie karty DiLO naraz, jeśli potwierdzono dwa różne nowotwory. Każda z nich prowadzi osobną ścieżkę.
Kto może wystawić kartę przy nawrocie
Kartę DiLO może wystawić:
- Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) — Twój lekarz rodzinny.
- Lekarz specjalista w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS) — np. onkolog, urolog, ginekolog, pulmonolog, hematolog.
- Lekarz w szpitalu, gdy podczas hospitalizacji stwierdzi podejrzenie lub nawrót.
- Lekarz w ramach programów zdrowotnych, gdy rozpozna nowotwór.
Przy nawrocie, kartę wystawia najczęściej lekarz, który prowadził dotychczasowe leczenie. To on zna historię choroby i zamyka poprzednią kartę.
Karta działa tylko w systemie publicznym. Gabinet prywatny nie wystawia karty DiLO na NFZ. Lekarz AOS może założyć kartę na podstawie badań wykonanych prywatnie. Sam nie rozliczy tych badań z NFZ, ale karta pozostaje ważna. Jeśli więc masz świeże wyniki z prywatnej diagnostyki, warto je przynieść na wizytę.
Kiedy „wraca” nawrót — rola badań kontrolnych
Nawrót najczęściej wykrywany jest podczas badań kontrolnych po leczeniu albo po zgłoszeniu nowych objawów. Właśnie temu służy tzw. follow-up, czyli zaplanowana obserwacja po terapii. Wytyczne Europejskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej (ESMO) opisują ją dla poszczególnych nowotworów. Cel jest zawsze podobny: wykryć ewentualny nawrót wcześnie, gdy da się go skutecznie leczyć. Wytyczne ESMO dla raka żołądka mówią wprost, żę regularna kontrola służy m.in. wczesnemu wykrywaniu nawrotu. Podobnie brzmią zalecenia dla raka odbytnicy: obserwacja ma pozwolić na szybkie wychwycenie i leczenie wznowy. Wytyczne ESMO dla raka trzonu macicy dodają istotny szczegół. Znaczna część nawrotów pojawia się w ciągu pierwszych trzech lat po leczeniu. Co ważne, wiele z nich daje objawy.
Badania kontrolne to realna szansa, by nawrót wykryć szybciej. Pacjent ma też prawo zgłosić niepokojący objaw między wizytami, nie czekając na termin kontroli.
Czego pacjent ma prawo oczekiwać: terminy szybkiej ścieżki
Karta DiLO daje dostęp do szybszej diagnostyki i leczenia w ramach tzw. szybkiej ścieżki onkologicznej. Karta jest ważna w całej Polsce, niezależnie od miejsca zamieszkania. Badania w ramach ścieżki są bez limitu NFZ.
W materiałach dla pacjentów podaje się m.in., że od wpisania na listę oczekujących do postawienia diagnozy nie powinno minąć więcej niż 7 tygodni, a od zgłoszenia do szpitala do rozpoczęcia leczenia — więcej niż 2 tygodnie. Konkretne terminy mogą zależeć od etapu ścieżki, dlatego warto zapytać o nie koordynatora albo placówkę, która prowadzi leczenie. W praktyce terminy nie zawsze są dotrzymywane. Dlatego warto mieć kontakt do koordynatora i pytać o najbliższy możliwy termin, także w innych placówkach.
O terapii decyduje konsylium, czyli zespół lekarzy różnych specjalności. Pacjentowi przypisuje się też koordynatora. To osoba, która umawia badania i pilnuje terminów. Warto o koordynatora zapytać wprost. Część pacjentów nie wie, że taką osobę im przydzielono. Jej dane bywają wpisane w samej karcie.
Gdy lekarz nie chce wystawić karty
Zdarza się, że lekarz waha się z wystawieniem karty przy nawrocie. Bywa też, że pacjent słyszy odmowę.To realny problem, znany z relacji pacjentów. Warto wtedy pamiętać, że uprawnionych lekarzy jest kilku. Jeśli lekarz POZ się waha, kartę może wystawić specjalista AOS. Może to zrobić także lekarz w szpitalu, gdy stwierdzi nawrót podczas hospitalizacji.
Pomocna bywa też sama wiedza o zasadach. Do wystawienia karty wystarczy uzasadnione podejrzenie nawrotu. Pewne, potwierdzone rozpoznanie nie jest na tym etapie konieczne. Jeśli dalsza diagnostyka nawrót wykluczy, pacjent po prostu wraca do zwykłej opieki.
Nie ma tu rejonizacji. Pacjent nie jest przypisany do jednej placówki. Może szukać ośrodka realizującego pakiet onkologiczny w innym mieście.
Jeśli zaproponowany termin jest odległy, część pacjentów szuka wcześniejszego w innej placówce z pakietem onkologicznym. To prawo, nie „kombinowanie”. Listy takich ośrodków prowadzą oddziały NFZ.
Duplikat i sytuacje szczególne
Karty się gubią, niszczą, giną w domowym chaosie. Dobra wiadomość: nie trzeba wyrabiać wszystkiego od nowa. Duplikat karty może wystawić lekarz, który ostatnio prowadził leczenie onkologiczne.
Gdy pacjent zmienia ośrodek leczenia, nowa placówka zwykle zakłada nową kartę lub przejmuje prowadzenie. Dokumentacja z karty wędruje razem z pacjentem.
Kiedy pacjent choruje na dwa nowotwory naraz prowadzi się dwie karty DiLO, każda dla innej choroby.
e-DiLO
Według zapowiedzi Ministerstwa Zdrowia i Centrum e-Zdrowia rok 2026 to okres przejściowy. Karty mają wtedy funkcjonować równolegle: papierowo i elektronicznie. Docelowo, według planów, forma elektroniczna ma stać się obowiązkowa od 2027 roku. Terminy wdrożenia bywają przesuwane, więc aktualny stan warto sprawdzać na stronach NFZ lub pacjent.gov.pl.
Karty papierowe wystawione wcześniej będą obsługiwane aż do ich zamknięcia. Dla pacjenta najważniejsze jest to, zmienia się nośnik, nie uprawnienia. Przy nawrocie karta — papierowa czy elektroniczna — nadal może zostać wystawiona ponownie.
Konkretne kroki
- Zbierz wyniki i dotychczasową dokumentację. Pomocne bywają wyniki badań obrazowych, wypisy i informacja o poprzedniej karcie DiLO. Ułatwiają lekarzowi wystawienie nowej karty.
- Umów wizytę u lekarza, który prowadził leczenie. To zwykle najprostsza droga. Ten lekarz zamknie starą kartę i wystawi nową.
- Jeśli usłyszysz wahanie, rozważ innego uprawnionego lekarza. Kartę może wystawić lekarz POZ, specjalista AOS lub lekarz w szpitalu.
- Masz badania z prywatnej diagnostyki? Weź je na wizytę w AOS. Specjalista może na ich podstawie założyć kartę.
- Zapytaj wprost o koordynatora onkologicznego. Poproś o jego dane kontaktowe. To osoba od umawiania badań i pilnowania terminów.
- Karta daje dostęp do szybkiej ścieżki, diagnostyki i leczenia w ramach NFZ, konsylium oraz koordynatora. O konkretne terminy warto dopytać koordynatora lub placówkę, bo zależą od etapu diagnostyki i leczenia.
- Odległy termin? Rozważ inną placówkę z pakietem onkologicznym. Nie obowiązuje rejonizacja. Listy ośrodków są na stronach oddziałów NFZ.
- Zgłaszaj niepokojące objawy między wizytami kontrolnymi. Nie musisz czekać na planowy termin, by powiedzieć o nowym objawie.
Ten artykuł ma charakter informacyjny. Nie zastępuje konsultacji z lekarzem prowadzącym, który zna Twoją indywidualną sytuację i podejmie decyzje medyczne razem z Tobą.
Autor: Redakcja FAQRAK
Data aktualizacji: 28.09.2026
Bibliografia
• Hanna T.P., King W.D., Thibodeau S., Jalink M., Paulin G.A., Harvey-Jones E., O’Sullivan D.E., Booth C.M., Sullivan R., Aggarwal A., Mortality due to cancer treatment delay: systematic review and meta-analysis, “BMJ” 2020;371:m4087. doi:10.1136/bmj.m4087. https://www.bmj.com/content/371/bmj.m4087
• Lordick F., Carneiro F., Cascinu S., Fleitas T., Haustermans K., Piessen G., Vogel A., Smyth E.C.; ESMO Guidelines Committee, Gastric cancer: ESMO Clinical Practice Guideline for diagnosis, treatment and follow-up, “Annals of Oncology” 2022;33(10):1005–1020. doi:10.1016/j.annonc.2022.07.004. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0923753422018518
• Glynne-Jones R., Wyrwicz L., Tiret E., Brown G., Rödel C., Cervantes A., Arnold D.; ESMO Guidelines Committee, Rectal cancer: ESMO Clinical Practice Guidelines for diagnosis, treatment and follow-up, “Annals of Oncology” 2017;28(suppl_4):iv22–iv40. doi:10.1093/annonc/mdx224.
• Concin N., Matias-Guiu X., Vergote I., Cibula D., Mirza M.R., Marnitz S., Ledermann J. i wsp.; ESMO Guidelines Committee, Endometrial cancer: ESMO Clinical Practice Guideline for diagnosis, treatment and follow-up, “Annals of Oncology” 2021;32(7):860–877. doi:10.1016/j.annonc.2021.05.009.
• Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o Krajowej Sieci Onkologicznej, Dz.U. 2023 poz. 650; tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 1208. https://eli.gov.pl/eli/DU/2023/650/ogl
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 kwietnia 2025 r. w sprawie wzoru karty diagnostyki i leczenia onkologicznego, Dz.U. 2025 poz. 490. https://eli.gov.pl/eli/DU/2025/490/ogl
• Narodowy Portal Onkologiczny, Dostałem/-am kartę DiLO i co dalej?, pacjent.gov.pl, data publikacji i aktualizacji: 10.05.2025. https://onkologia.pacjent.gov.pl/pl/pacjent/podejrzenie/dostalem-am-karte-dilo-i-co-dalej
